شناسایی موانع و الزامات توانمندسازی معلمان ابتدایی در اجرای برنامه ویژه مدرسه، بوم

هدف پژوهش حاضر، شناسایی موانع و الزامات توانمندسازی معلمان ابتدایی در اجرای برنامه ویژه مدرسه، بوم بود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی است که با استفاده از راهبرد کدگذاری انجام شد. مشارکت کنندگان پژوهش شامل خبرگان، مدیران، مسئولان و معلمان مجری طرح بوم در مقطع ابتدایی بودند که به روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. گردآوری داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته انجام گرفت و فرایند مصاحبه ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت؛ به گونه ای که در نهایت با ۱۶ نفر مصاحبه شد. داده های حاصل از مصاحبه ها پس از پیاده سازی، با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی و با کمک نرم افزار MAXQDA تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که توانمندسازی معلمان ابتدایی در اجرای طرح بوم، پدیده ای چندبعدی است و در چهار مقوله محوری شامل توانمندسازی حرفه ای معلم، توانمندسازی انگیزشی و نگرشی، حمایت های سازمانی و مدیریتی، و دانش آموزمحوری و نتایج آموزشی قابل تبیین است. مهم ترین موانع شناسایی شده شامل آموزش های نظری و ناکافی، نبود راهنمای اجرایی روشن، کمبود تجربه معلمان تازه کار، فشار زمانی و اداری، کمبود امکانات و منابع، ابهام در ارزشیابی، محدودیت اختیار معلم و حمایت ناکافی مدیریتی بود. در مقابل، مهم ترین الزامات شامل آموزش عملی و مستمر، استفاده از مربی یا منتور، تبادل تجربه میان معلمان، حمایت روانی و مدیریتی، مشارکت معلمان در تصمیم گیری، تامین منابع، اختصاص زمان رسمی برای اجرای بوم، اصلاح ارزشیابی و افزایش انعطاف در دستورالعمل ها شناسایی شد. بر اساس نتایج، اجرای موفق برنامه ویژه مدرسه مستلزم آن است که توانمندسازی معلمان به صورت فرایندی حرفه ای، مشارکتی، مدرسه محور و متناسب با شرایط واقعی مدارس دنبال شود.

کلیدواژه ها:

توانمندسازی معلمان ، معلمان ابتدایی ، برنامه ویژه مدرسه ، طرح بوم ، موانع توانمندسازی ، الزامات توانمندسازی.