اثربخشی درمان شناختی رفتاری (CBT) بر انعطاف پذیری روانشناختی دانشجویان دارای اختلال اضطراب اجتماعی

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر انعطاف پذیری روان شناختی دانشجویان دارای اختلال اضطراب اجتماعی انجام شد. این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود و جامعه آماری آن را کلیه دانشجویان دارای اختلال اضطراب اجتماعی مشغول به تحصیل در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ در شهر اصفهان تشکیل دادند که از میان آنها ۱۰۰ نفر به شیوه نمونه گیری در دسترس و از طریق فراخوان در فضای مجازی (شبکه های اجتماعی و گروه های آموزشی) انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۵۰ نفر) و کنترل (۵۰ نفر) جایگزین شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه انعطاف پذیری روان شناختی و پرسشنامه اضطراب اجتماعی استفاده گردید و گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت مداخله شناختی-رفتاری قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین گروه آزمایش و کنترل در مرحله پس آزمون از لحاظ انعطاف پذیری روان شناختی تفاوت معناداری وجود دارد و درمان شناختی-رفتاری به طور معناداری باعث افزایش انعطاف پذیری روان شناختی در دانشجویان دارای اضطراب اجتماعی شده است. به عبارت دیگر، مداخله شناختی-رفتاری با هدف قرار دادن باورهای ناسازگارانه، کاهش اجتناب تجربی و افزایش پذیرش، توانسته است ظرفیت دانشجویان را برای انطباق با موقعیت های اجتماعی چالش برانگیز و پاسخ دهی انعطاف پذیر به محرک های اضطراب زا به طور چشمگیری افزایش دهد. بر اساس نتایج، می توان گفت درمان شناختی-رفتاری به عنوان یک رویکرد موثر و مبتنی بر شواهد، می تواند نقش کلیدی در ارتقای انعطاف پذیری روان شناختی دانشجویان دارای اضطراب اجتماعی ایفا کند و کاربرد آن در مراکز مشاوره دانشگاهی به شدت توصیه می گردد.

کلیدواژه ها:

درمان شناختی-رفتاری ، انعطاف پذیری روان شناختی ، اضطراب اجتماعی ، دانشجویان.