جامعه شناسی دیجیتال و علوم کامپیوتر: تحلیل الگوریتم های شبکه های اجتماعی و تاثیر آن ها بر شکل گیری هویت و ساختارهای طبقاتی جدید

پژوهش حاضر با هدف تحلیل الگوریتم های شبکه های اجتماعی و تاثیر آن ها بر شکل گیری هویت و ساختارهای طبقاتی جدید از منظر جامعه شناسی دیجیتال و علوم کامپیوتر انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، بنیادی-کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد میان رشته ای بود. داده ها از طریق مرور نظام مند ۱۲۰ مقاله علمی منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ از پایگاه های داده معتبر (Scopus، Web of Science، Google Scholar و IEEE Xploreو همچنین تحلیل محتوای ۱۵ مصاحبه عمیق با متخصصان علوم کامپیوتر، جامعه شناسی و رسانه جمع آوری شدند. یافته ها نشان داد که الگوریتم های شبکه های اجتماعی از طریق سه مکانیسم اصلی بر شکل گیری هویت و ساختارهای طبقاتی تاثیر می گذارند: ۱ فیلتر حباب و اتاق پژواک که با شخصی سازی محتوا، قرار گرفتن کاربران در معرض دیدگاه های محدود را تشدید می کند و به شکل گیری هویت های قطبی شده دامن می زند؛ ۲سرمایه اجتماعی دیجیتال که با ایجاد شبکه های ارتباطی جدید، امکان شکل گیری طبقات اجتماعی مبتنی بر دسترسی به اطلاعات و نفوذ را فراهم می کند؛ و ۳بازنمایی هویت الگوریتمی که با طبقه بندی کاربران بر اساس رفتارهای آنلاین، هویت های جدیدی را برساخت می کند که می توانند با هویت های آفلاین هم پوشانی داشته یا در تضاد با آن ها باشند. همچنین، نتایج نشان داد که الگوریتم ها با ایجاد شکاف دیجیتال و نابرابری دسترسی، به بازتولید و تشدید ساختارهای طبقاتی موجود کمک می کنند و هم زمان، با فراهم کردن امکان تحرک اجتماعی مجازی، فرصت های جدیدی برای تغییر موقعیت طبقاتی ایجاد می نمایند. بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که الگوریتم های شبکه های اجتماعی نه تنها بازتاب دهنده ساختارهای اجتماعی موجود هستند، بلکه در برساخت هویت ها و طبقات اجتماعی جدید نقش فعالی ایفا می کنند. بنابراین، پیشنهاد می شود که سیاست گذاران و طراحان الگوریتم با رویکردی اخلاقی و عدالت محور، به طراحی الگوریتم هایی بپردازند که تنوع دیدگاه ها را تقویت کنند، شکاف دیجیتال را کاهش دهند و به جای تشدید قطبی شدن، به همبستگی اجتماعی کمک نمایند.

کلیدواژه ها:

جامعه شناسی دیجیتال ، الگوریتم های شبکه های اجتماعی ، هویت ، ساختارهای طبقاتی ، فیلتر حباب ، سرمایه اجتماعی دیجیتال