تاثیر روش های نوین ارزشیابی توصیفی بر انگیزه تحصیلی دانش آموزان ابتدایی

ارزشیابی توصیفی به عنوان یکی از تحولات بنیادین در نظام آموزشی ایران، با هدف کاهش فشارهای روانی ناشی از نمره محوری و تقویت انگیزه درونی یادگیری در دانش آموزان ابتدایی طراحی شده است. با این حال، اجرای این رویکرد در طول دو دهه گذشته با چالش های متعددی مواجه بوده و پرسش هایی درباره میزان اثربخشی واقعی آن بر انگیزه تحصیلی همچنان بی پاسخ مانده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر روش های نوین ارزشیابی توصیفی بر انگیزه تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شده است. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر مطالعه اسنادی و تحلیل داده های میدانی گردآوری شده از معلمان و دانش آموزان مقطع ابتدایی صورت گرفته است. جامعه آماری پژوهش را دانش آموزان و معلمان مدارس ابتدایی تشکیل می دهند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شده اند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد انگیزش تحصیلی و چک لیست مشاهده رفتاری بوده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که کاربست شیوه های نوین ارزشیابی توصیفی، به ویژه پورتفولیوی الکترونیکی، خودارزیابی مشارکتی و بازخورد توصیفی مستمر، ارتباط معناداری با افزایش انگیزه درونی، کاهش اضطراب امتحان و بهبود نگرش دانش آموزان نسبت به فرآیند یادگیری دارد. همچنین نتایج حاکی از آن است که کیفیت اجرای این روش ها، بیش از خود مدل ارزشیابی، تعیین کننده میزان اثربخشی آن بر انگیزه تحصیلی است. این پژوهش با ارائه تحلیلی جامع از سازوکارهای روان شناختی موثر بر انگیزش در بستر ارزشیابی توصیفی، به غنای ادبیات نظری این حوزه کمک می کند و پیشنهادهایی کاربردی برای بهبود اجرای این رویکرد در نظام آموزشی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی توصیفی ، انگیزه تحصیلی ، دانش آموزان ابتدایی ، بازخورد توصیفی ، خودارزیابی