نقش تقویت روابط عاطفی بر کاهش افت انگیزه تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه اول

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تقویت روابط عاطفی بر کاهش افت انگیزه تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه اول و ارائه الگوی عملیاتی برای معاونان پرورشی انجام شده است. این پژوهش به روش اقدام پژوهی و با رویکرد کیفی-کمی انجام شد. جامعه پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دوره متوسطه اول شهرستان ورامین در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که از میان آن ها نمونه ای به حجم ۴۵ دانش آموز (با نشانه های آشکار بی انگیزگی)، ۱۰ والدین و ۸ همکار آموزشی به روش هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل مشاهده مستقیم و مشارکتی (به مدت سه ماه)، مصاحبه های نیمه ساختاریافته، بررسی اسناد و مدارک آموزشی و پرسشنامه محقق ساخته انگیزه تحصیلی بود. تحلیل داده های کیفی با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و کدگذاری باز و محوری و داده های کمی با استفاده از آمار توصیفی انجام شد. برای اعتبارسنجی یافته ها از روش مثلث سازی استفاده گردید. یافته ها نشان داد که عوامل اصلی افت انگیزه تحصیلی شامل «احساس نادیده گرفته شدن عاطفی»، «فضای خشک و اداری حاکم بر مدرسه» و «نبود فرصت برای ابراز وجود» می باشند. اجرای چهار راهکار عملیاتی (کافه گفت وگو، تقدیر از تلاش گرترین ها، تشکیل گروه های کاری زیباسازی و کارگاه های هوش هیجانی) طی دوره سه ماهه، منجر به افزایش ۴۰ درصدی مشارکت داوطلبانه در فعالیت های پرورشی، بهبود کیفیت تعاملات کلاسی، کاهش محسوس احساس تنهایی و افزایش حس تعلق به مدرسه گردید. در نتیجه تقویت روابط عاطفی در مدرسه، راهبردی اساسی و موثر در کاهش افت انگیزه تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه اول است. ایجاد بستر امن عاطفی، تغییر نگاه نمره محور به نگاه فرآیندمحور و مشارکت دادن دانش آموزان در تصمیم گیری های مدرسه، از مهم ترین عوامل در احیای انگیزه تحصیلی محسوب می شوند.

کلیدواژه ها:

روابط عاطفی ، انگیزه تحصیلی ، معاون پرورشی ، تعامل دانش آموز ، هوش هیجانی ، دوره متوسطه اول