تاب آوری تحصیلی دانشجویان در بستر فرهنگ دانشگاهی

تاب آوری تحصیلی دانشجویان، به ویژه در شرایط پرچالش آموزش عالی پساکرونا، بیش از هر زمان دیگری تحت تاثیر بستر نهادی و فرهنگی دانشگاه قرار دارد. هدف پژوهش حاضر، تبیین نسبت میان فرهنگ دانشگاهی و تاب آوری تحصیلی دانشجویان با تاکید بر ابعاد نهادی-فرهنگی است. این مطالعه با رویکرد مروری-کتابخانه ای و جستجوی نظام مند در پایگاه های معتبر داخلی و بین المللی انجام شد.یافته ها نشان می دهد که تاب آوری تحصیلی پدیده ای چندبعدی، پویا و وابسته به اکوسیستم اجتماعی-اکولوژیک است. فرهنگ دانشگاهی به عنوان یک ابرسیستم، از طریق چهار لایه ارزشی-هنجاری، ساختاری-رویه ای، تعاملی-روابطی و معنایی-هویتی، سازوکارهای کلیدی از جمله کیفیت روابط استاد-دانشجو، جو گروهی حمایتی، شفافیت انتظارات، برنامه های مشاوره ای و نظام های معنایی فرهنگی را فعال می کند. این سازوکارها با تقویت عوامل میانجی مانند خودکارآمدی، حس تعلق، هویت آکادمیک و سرمایه اجتماعی، به افزایش تاب آوری تحصیلی، کاهش فرسودگی، بهبود عملکرد تحصیلی و ارتقای ماندگاری دانشجویان منجر می شوند.نتیجه گیری پژوهش حاکی از آن است که فرهنگ دانشگاهی نقش تعیین کننده ای در شکل دهی به تاب آوری دانشجویان ایفا می کند و دانشگاه ها با اتخاذ رویکردهای فرهنگی-ساختاری هدفمند می توانند اکوسیستم حمایتی موثری ایجاد کنند. این مقاله همچنین شکاف های پژوهشی مهم در ایران، از جمله غفلت از لایه معنایی-فرهنگی و کمبود مطالعات چندسیستمی و بومی سازی شده را برجسته می سازد و چارچوب مفهومی جامع برای پژوهش های آتی و سیاست گذاری آموزش عالی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری تحصیلی ، فرهنگ دانشگاهی ، آموزش عالی ، دانشجویان ، سرمایه اجتماعی