راهکارهای نوین درمان سرطان به کمک باکتری ها

در سال های اخیر، استفاده از باکتری ها به عنوان رویکردی نوین و هوشمند در درمان سرطان، به یکی از محورهای اصلی پژوهش های زیست پزشکی تبدیل شده است. باکتری ها به دلیل توانایی ذاتی خود در شناسایی و تجمع انتخابی در نواحی هیپوکسی و نکروتیک تومورها، قابلیت تحریک سیستم ایمنی میزبان، و امکان مهندسی ژنتیکی برای تولید یا انتقال عوامل ضدسرطانی؛ به ابزارهایی بالقوه موثر در مقابله با تومورها تبدیل شده اند. این رویکرد که با عنوان درمان سرطان مبتنی بر باکتری (BBCT) شناخته می شود، می تواند بر بسیاری از محدودیت های درمان های کلاسیک مانند شیمی درمانی و پرتودرمانی، از جمله سمیت سیستمیک، مقاومت دارویی و فقدان اختصاصیت تومور، غلبه کند. در چارچوب روش درمان سرطان مبتنی بر باکتری، گونه های مختلفی از باکتری های بی هوازی و هوازی مهندسی شده مانند سالمونلا تایفی موریم، کلستریدیوم نوی-ان تی، بیفیدوباکتریوم لانگوم و لیستریا مونوسیتوژنز مورد بررسی قرار گرفته اند. این میکروارگانیسم ها قادرند از طریق سازوکارهایی چون القای پاسخ های ایمنی ضدتوموری، ترشح سموم اختصاصی، و یا انتقال نانوذرات و ژن های درمانی، موجب مهار رشد سلول های سرطانی شوند. افزون بر این، بهره گیری از باکتری ها به عنوان ناقل های هوشمند در سامانه های انتقال دارو، افق های تازه ای را در زمینه درمان های هدفمند و ترکیبی گشوده است. با وجود پیشرفت های چشمگیر، چالش هایی نظیر ایمنی زیستی، کنترل دوز موثر، خطر عفونت های ناخواسته و پاسخ های ایمنی غیرقابل پیش بینی همچنان مانع کاربرد بالینی گسترده این روش هستند. در این مقاله مروری، به بررسی جامع مکانیسم های عملکرد باکتری ها، گونه های مورد استفاده، رویکردهای مهندسی ژنتیک، مزایا و محدودیت های فعلی، و چشم اندازهای آینده درمان سرطان مبتنی بر باکتری پرداخته می شود.

کلیدواژه ها:

درمان سرطان ، باکتری درمانی ، حامل دارو ، نانوزیست فناوری