اثرات تراتوژنیک والپروئیک اسید بر تکوین جنینی

«والپروئیک اسید» یکی از داروهای مهم ضدصرع و اختلال دوقطبی است که با وجود اثربخشی بالا، مصرف آن در دوران بارداری با خطر افزایش ناهنجاری های مادرزادی و اختلالات تکاملی جنین همراه است. مرور مطالعات اپیدمیولوژیک و بالینی نشان می دهد که چنان چه جنین در معرض این دارو به ویژه در سه ماهه نخست بارداری قرار گیرد، احتمال بروز نقص لوله عصبی، ناهنجاری های قلبی-عروقی، شکاف لب و کام، و اختلالات اسکلتی را به طور معناداری افزایش می یابد. همچنین، کودکان متولد شده از مادران مصرف کننده والپروئیک اسید بیشتر در معرض مشکلات شناختی، کاهش ضریب هوشی، اختلالات زبان، مشکلات رفتاری و افزایش خطر ابتلا به اختلال طیف اوتیسم قرار دارند. مکانیسم های «تراتوژنیک» این دارو شامل اختلال در متابولیسم اسید فولیک، تغییرات اپی ژنتیک ناشی از هیپراستیلاسیون هیستون ها، افزایش گونه های فعال اکسیژن، آپوپتوز سلولی و اختلال در مسیرهای سیگنالینگ تکوینی نظیر Wnt/β-catenin و Sonic Hedgehog است. نتایج تحقیق حاکی از آن است که بر اساس شواهد موجود، اگرچه والپروئیک اسید در برخی بیماران مبتلا به صرع، ضروری است، اما برای زنان در سنین باروری باید با احتیاط فراوان تجویز گردد و در صورت امکان از داروهای جایگزین کم خطرتر مانند لاموتریژین و لوویتیراستام استفاده شود. همچنین، مشاوره پیش از بارداری، پایش دقیق مادر و جنین، و مصرف مکمل اسید فولیک با دوز بالا می تواند به کاهش خطرات مرتبط کمک کند.

کلیدواژه ها:

والپروئیک اسید ، تراتوزن ، صرع ، ناهنجاری های جنینی ، نقص لوله عصبی