فاژتراپی؛ رویکردی نوین در مقابله با عفونت های باکتریایی مقاوم به آنتی بیوتیک

افزایش مداوم مقاومت ضد میکروبی تهدیدی جدی برای سلامت عمومی در سطح جهان محسوب می شود. در این زمینه، استفاده از فاژهای باکتری کش که با فلور طبیعی بدن تداخل ایجاد نمی کنند، به عنوان رویکردی امیدبخش برای درمان های جایگزین مطرح شده است. در این بخش، کاربرد درمان فاژی در مطالعات آزمایشگاهی و کارآزمایی های بالینی انسانی جهت درمان عفونت های باکتریایی خاص مورد بررسی قرار می گیرد. مزایا و چالش های استفاده فزاینده از فاژها به عنوان درمان مکمل یا جایگزین برای عفونت های مقاوم به آنتی بیوتیک ها تحلیل شده است. به کارگیری جمعیت های انعطاف پذیر فاژها در ترکیب با ترکیبات شیمیایی آنتی بیوتیکی، به عنوان ابزاری مولکولی برای مقابله با باکتری های پاتوژن با تکامل سریع در محیط میزبان، پیچیدگی های ویروس شناختی قابل توجهی به همراه دارد. شواهد حاصل از مطالعات پیش بالینی، گزارش های بالینی محدود و تعداد اندکی کارآزمایی بالینی تصادفی نشان داده اند که فاژها می توانند در درمان عفونت های چندمقاومتی موثر باشند. توانایی برخی فاژها در معکوس سازی مقاومت آنتی بیوتیکی، همچنین مقاومت در برابر کمپلمان انسانی و سایر فاژها، از مزایای قابل توجه درمان فاژی به شمار می آید؛ هرچند ظهور سویه های مقاوم به فاژ اجتناب ناپذیر است. علاوه براین، فاژها یا فرآورده های اختصاصی مشتق شده از آن ها می توانند با ایجاد تغییر در ساختارهای اساسی باکتری به ویژه دیواره و غشای سلولی ویژگی های بیماری زایی را کاهش داده و اثربخشی عوامل ضد میکروبی را تقویت کنند. با وجود چالش های متعدد در مسیر کاربرد عملی، به نظر می رسد درمان های مبتنی بر فاژ در ترکیب با آنتی بیوتیک ها می تواند رویکردی کارآمد برای مهار گسترش مقاومت ضد میکروبی باشد.

کلیدواژه ها:

مقاومت آنتی بیوتیکی ، فاژها ، سویه های مقاوم