نقش میکروبیولوژی در تشخیص، پیشگیری و کنترل بیماری های مشترک انسان و حیوان: یک مرور جامع

بیماری های مشترک بین انسان و حیوان (زئونوزها) یکی از مهم ترین چالش های بهداشت عمومی و دامپزشکی در سراسر جهان هستند و سهم قابل توجهی در بار بیماری ها و مرگ ومیر انسانی دارند. پیشرفت های میکروبیولوژی طی دو قرن اخیر، نقش کلیدی در شناسایی، تشخیص و کنترل این بیماری ها ایفا کرده است. این مرور مروری روایتی بر تاریخچه و پیشرفت های اخیر میکروبیولوژی در مدیریت زئونوزها ارائه می دهد. جستجوی منابع علمی معتبر در پایگاه های PubMed، Scopus، Web of Science، ScienceDirect و پایگاه های داخلی، با تمرکز بر مقالات پژوهشی، مروری، گزارش های سازمان های بین المللی و کتب مرجع، انجام شد. یافته ها نشان می دهد که تحول در ابزارهای تشخیصی از میکروسکوپ های ابتدایی و کشت های کلاسیک تا فناوری های مولکولی پیشرفته مانند PCR، توالی یابی نسل جدید و متاژنومیکس، امکان تشخیص سریع، دقیق و چندعاملی زئونوزها را فراهم کرده است. علاوه بر این، پیشرفت در تولید واکسن های دامی و انسانی، توسعه روش های ایمنی شناسی و پایش محیطی، به کاهش شیوع بیماری ها کمک قابل توجهی کرده است. رویکرد One Health نیز بر ارتباط میان سلامت انسان، حیوان و محیط و اهمیت همکاری های بین بخشی تاکید دارد. با این حال، چالش هایی مانند مقاومت میکروبی، محدودیت های زیرساختی در کشورهای در حال توسعه و تغییرات اقلیمی همچنان تهدیدهایی جدی برای کنترل زئونوزها محسوب می شوند. این مطالعه نشان می دهد که تلفیق میکروبیولوژی کلاسیک با فناوری های نوین، توسعه واکسن های نوین و اجرای استراتژی های پایش جامع می تواند نقش موثری در کاهش بار بیماری های مشترک و ارتقای سلامت جهانی ایفا کند.

کلیدواژه ها:

زئونوز ، میکروبیولوژی ، تشخیص ، بیماری های مشترک انسان و حیوان