بررسی اثر اسانس گیاهان بر رشد باکتری های پاتوژن اشرشیاکلی و سالمونلا

مقدمه: امروزه با توجه به مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها مقاومت باکتریایی نسبت به آنتی بیوتیک ها زیاد شده است. یکی از راه های نوین مقابله و کاهش میکروارگنیسم ها بررسی اثرات اسانس و عصاره های گیاهی است. اسانس ها در الکل محلول و به میزان کمی در آب حل می شوند. اسانس ها بسته به نوع خانواده های گیاهی ممکن است در اندام های ترشحی، گلبرگ ها، برگ ها و یا تمام سلول های گیاه موجود باشند. اسانس ها و عصاره های گیاهی معمولا حاوی ترکیباتی هستند که می توانند به عنوان عوامل ضدباکتریایی عمل کنند. این ترکیبات شامل فنول ها، ترپنوئیدها و آلکالوئیدها هستند که می توانند غشاء سلولی باکتری ها را تخریب کرده و منجر به مرگ آن ها شوند. در این پژوهش به صورت مروری اثر اسانس گیاهان بر رشد باکتری های پاتوژن اشرشیاکلی و سالمونلا بررسی شد. نتایج: نشان داد که اسانس گزنه و آویشن بیشترین اثر (۸۹ و ۹۰ درصد اثر بازدارندگی) و اسانس تهیه شده از پوست پرتقال کمترین اثر (۱۰ درصد اثر مهار کنندگی) در مهار باکتری اشرشیاکلی داشت. همچنین نتایج نشان می دهد قطر هاله عدم رشد اسانس های آویشن، مرزنجوش و مرزه به ترتیب در محدوده ی ۳۸، ۳۸ و ۲۳ میلی متر دارای اثرات ضدمیکروبی بسیار خوبی در مقابل میکروارگانیسم ها هستند. به نظر می رسد تیمول نسبت به کارواکرول نقش مهم تری در افزایش خاصیت ضد میکروبی ایفا می کند زیرا موثرترین اسانس در این مطالعه اسانس آویشن می باشد و میزان تیمول آن از باقی اسانس ها بیشتر (۳۷ درصد) است و میزان کارواکرول در اسانس مرزنجوش نسبت به سایر اسانس ها در سطح بالاتری (۶۲ درصد) قرار دارد. واکنش اجزای اسانس با یکدیگر نقش مهمی در تعیین اثر ضد میکروبی گیاه ایفا می کند. استفاده از اتانول به عنوان پایه حلال در مقایسه با دی متیل سولفوکساید اثر ضد میکروبی اسانس را افزایش می دهد. نتیجه گیری: اسانس الکلی آویشن بهترین اثربخشی را بر باکتری های سالمونلا و اشرشیاکلی داشته و در میان مقاومت اشرشیاکلی نسبت به سالمونلا بیشتر بود. همچنین ماده موثره تیمول و کارواکرول از ترکیبات مهم و اثربخش در این اسانس بود.

کلیدواژه ها:

اشرشیاکلی ، سالمونلا ، اسانس ، آویشن