تحلیل حقوقی و آماری آلودگی صوتی ناشی از ترافیک در کلانشهر اراک و راهکارهای مدیریتی

مقدمه: آلودگی صوتی به عنوان یکی از مهم ترین آلاینده های محیط زیستی در کلانشهرها، تاثیرات جدی بر سلامت جسمی و روانی شهروندان دارد. شهر اراک با وجود صنایع سنگین و ترافیک شهری فزاینده، یکی از شهرهای با آلودگی صوتی قابل توجه در ایران محسوب می شود. با این حال، تاکنون مطالعات جامعی در زمینه سنجش و تحلیل حقوقی آلودگی صوتی ناشی از ترافیک در این شهر انجام نشده است. هدف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل وضعیت آلودگی صوتی ناشی از ترافیک در اراک و ارائه راهکارهای مدیریتی در چارچوب قوانین و مقررات زیست محیطی انجام شده است. روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد آمیخته است. داده های صوتی با اندازه گیری میدانی تراز صدا در نقاط مختلف شهر، و داده های حقوقی با بررسی قوانین مرتبط از جمله قانون هوای پاک، قانون شهرداری و آیین نامه های اجرایی جمع آوری شده اند. یافته ها: نتایج نشان می دهد که تراز صدای معادل (Leq) در اغلب نقاط پرتردد شهر اراک بالاتر از ۷۰ دسی بل است که بیش از حد مجاز استاندارد ایران (۵۵ تا ۶۰ دسی بل برای مناطق مسکونی-تجاری) می باشد. اجرای نادرست طرح پیادهراه سازی در اراک علاوه بر قطع درختان کهنسال، به تشدید ترافیک، افزایش آلودگی صوتی و نارضایتی گسترده شهروندان منجر شده است. همچنین، به دلیل نبود مطالعات جامع در زمینه آلودگی صوتی و ضعف در نظارت قانونی بر صنایع و منابع متحرک آلودگی، وضعیت این آلاینده در اراک به درستی پایش نمی شود. نتیجه گیری: آلودگی صوتی ناشی از ترافیک در اراک فراتر از حد مجاز قانونی است و وضعیت موجود ناشی از خودرو محوری مدیریت شهری، ضعف در نظارت های قانونی و اجرای نادرست برخی طرح های شهری است. پیشنهاد می شود شهرداری اراک با رویکرد انسان محور، توسعه حمل ونقل عمومی، هوشمندسازی سیستم های ترافیکی و نظارت موثر بر منابع آلاینده، گام های موثری در جهت کاهش آلودگی صوتی بردارد.

کلیدواژه ها:

آلودگی صوتی ، ترافیک شهری ، حقوق زیست محیطی ، اراک ، مدیریت شهری