بررسی پیامدهای حذف روان شناسی از سیستم های آموزشی و تبدیل آن ها به ماشین های حفظ کردن

نظام های آموزشی مبتنی بر حافظه محوری از دیرباز یکی از چالش های بنیادین در فرآیند تعلیم و تربیت به شمار می روند. این رویکرد که در آن انتقال یک سویه اطلاعات از معلم به فراگیر محور قرار می گیرد، نه تنها موجب کاهش خلاقیت، تفکر انتقادی و توان حل مسئله در دانش آموزان می شود، بلکه با نادیده گرفتن تفاوت های فردی، زمینه ساز افت تحصیلی، فرسودگی تحصیلی، کاهش اعتماد به نفس و در نهایت پرورش نیروی انسانی منفعل و ناکارآمد خواهد شد. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیامدهای حذف رویکردهای روان شناختی و تربیتی از نظام آموزشی و غلبه یادگیری حفظ محور بر مهارت محوری انجام شده است. این تحقیق از نوع مطالعه مروری روایتی است و با بررسی اسناد بالادستی آموزش و پرورش، به ویژه سند تحول بنیادین، و همچنین مطالعه منابع علمی مرتبط با حافظه محوری، مهارت محوری، خلاقیت و تفاوت های فردی به تحلیل وضعیت موجود پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که حاکمیت رویکرد حافظه محور در نظام تعلیم و تربیت ایران، مغایر با اصول سند تحول بنیادین و ساحت های ششگانه تربیت بوده و مانع تحقق اهداف تربیتی تمام ساحتی می شود. در پایان، پیشنهادهایی کاربردی در سطح سیاست گذاری، برنامه درسی، شیوه های تدریس و ارزشیابی برای گذار از نظام حافظه محور به نظام مهارت محور و خلاقیت محور ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

حافظه محوری ، مهارت محوری ، خلاقیت ، تفکر انتقادی ، فرسودگی تحصیلی.