مقایسه اثربخشی پروتکل های شیمی درمانی M-BFM و Lanz-۲۰۱۱ بر بقا و عود بیماران کودکان مبتلا به لوسمی لنفوبلاستیک حاد: یک مطالعه گذشته نگر در بیمارستان مطهری ارومیه

لوسمی لنفوبلاستیک حاد (ALL) شایع ترین بدخیمی دوران کودکی است که با وجود پیشرفت های چشمگیر در دهه های اخیر، عود مجدد بیماری همچنان چالش برانگیزترین عامل شکست درمان محسوب می شود. با توجه به استفاده از پروتکل های M-BFM و Lanz-۲۰۱۱ در مراکز درمانی ایران و کمبود مطالعات مقایسه ای مستقیم در این زمینه، مطالعه حاضر با هدف مقایسه پیامدهای بالینی شامل بقاء، عود، بهبودی کامل و عوارض جانبی میان این دو رژیم درمانی در کودکان مبتلا به ALL طراحی گردید. این پژوهش توصیفی-تحلیلی گذشته نگر بر روی ۳۹۰ بیمار مراجعه کننده به بیمارستان مطهری ارومیه در بازه زمانی ۱۳۷۵ تا ۱۳۹۸ انجام شد که از میان آنان ۱۰۸ نفر تحت پروتکل M-BFM و ۲۸۲ نفر تحت پروتکل Lanz-۲۰۱۱ درمان شدند. داده های دموگرافیک، پاسخ به درمان، میزان عود، بقاء و عوارض از پرونده ها استخراج و با آزمون های کای دو، تی مستقل، لگ-رتبه و کاپلان-مایر تحلیل گردید. میانگین سنی بیماران در بدو تشخیص ۳٫۸۰ ± ۵٫۶۶ سال و ۵۲٫۳ درصد از آنان دختر بودند. نتایج نشان داد که میزان بقاء در گروه دریافت کننده Lanz-۲۰۱۱ به طور معنی داری بیشتر از گروه BFM بود (میانگین بقاء به ترتیب ۲٫۸۷ ± ۵٫۵۱ در برابر ۲٫۲۷ ± ۳٫۴۶ سال، ۰۰۱/۰ > P) و میانه بقاء بر اساس تحلیل کاپلان-مایر در گروه Lanz به ۳۷٫۶۱ سال در برابر ۱۸/۸ سال در گروه BFM رسید (۰۰۱/۰ = P). همچنین میزان بهبودی کامل در گروه Lanz به طور معنی داری بالاتر از گروه BFM بود (۷۶٫۶۶ درصد در برابر ۵۵٫۶۶ درصد، ۰۰۱/۰ > P). هرچند میزان عود مجدد (۲۲٫۲ درصد در برابر ۱۹٫۱ درصد) و مرگ ومیر (۱۶٫۷ درصد در برابر ۱۰٫۶ درصد) در گروه BFM بیشتر بود، اما این تفاوت ها از نظر آماری معنی دار نبوده و فراوانی عوارض جانبی نیز بین دو گروه اختلاف آماری معناداری نداشت. در مجموع، پروتکل Lanz-۲۰۱۱ با افزایش چشمگیر و معنی دار بقاء و بهبودی کامل همراه است و با توجه به پروفایل ایمنی قابل قبول و عدم افزایش معنی دار عوارض و عود، می تواند به عنوان گزینه درمانی ارجح در مراکز مشابه مدنظر قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

لوسمی لنفوبلاستیک حاد ، پروتکل BFM ، پروتکل Lanz ، بقاء ، عود ، کودکان