تحلیل بازار صادرات فرش دستباف ایران و رقبای منتخب بر مبنای پایگاه های اطلاعاتی سازمان تجارت جهانی (ITC)

در سال های اخیر، صادرات فرش دستباف ایران به بازارهای جهانی کاهش یافته و جایگاه ایران به عنوان بزرگ ترین صادرکننده فرش دستباف متزلزل شده است. طی دهه اخیر تغییرات بسیاری در بازارهای جهانی فرش دستباف به وجود آمده و کشورهای دیگر جایگزین ایران در این بازار شده اند. این پژوهش باهدف تحلیل بازار صادرات فرش دستباف ایران و رقبای منتخب (هند، پاکستان، چین، نپال، افغانستان، مصر)، با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی با ماهیت آمیخته که در راستای پژوهش های کاربردی قرار می گیرد، انجام شده است. پرسش مطرح شده در این پژوهش این است که مابین سال های 2011 تا 2021 بازارهای جهانی فرش دستباف دستخوش چه تغییراتی شده و فعالیت ایران و رقبا در این بازارها چگونه بوده است؟ نمونه های این پژوهش با استفاده از داده های پایگاه اطلاعاتی تریدمپ که از ابزارهای سازمان تجارت جهانی است، به صورت هدفمند برداشت شده و کشورهای رقیب با بررسی تراز تجاری برگزیده شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که از سال 2011 تا 2021، هر ساله میزان صادرات فرش دستباف ایران کاهش یافته، درحالی که رقبا در همین شرایط عملکرد بهتری در بازارهای جهانی داشته اند. بزرگ ترین بازارهای هدف فرش دستباف طی این سال ها به ترتیب آمریکا، آلمان، انگلستان، ژاپن و ترکیه بوده اند. از جمله عوامل اصلی کاهش صادرات فرش دستباف ایران می توان به تغییر نگرش جهانی به فرش دستباف و کاهش تقاضا، رکود اقتصاد جهانی، ضعف های کلان مدیریتی فرش دستباف در ایران، عدم عضویت ایران در سازمان تجارت بین المللی، تحریم فرش دستباف ایران، کاهش ارزش ریال، ممنوعیت ورود و تعرفه گمرکی بالا برای واردات فرش، پیمان سپار ارزی، کاهش کیفیت تولیدات و بی توجهی به بازاریابی و تحلیل بازار تخصصی فرش دستباف اشاره کرد. در مجموع، باتوجه به جایگاه ویژه فرش دستباف در هویت ملی ایران و اهمیت آن در اقتصاد کشور، ضروری است که مسئولان با برنامه ریزی دقیق و اتخاذ تدابیر لازم، موانع موجود در مسیر صادرات فرش دستباف را برطرف کرده و زمینه های رونق این هنر ملی را فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

تحلیل بازار فرش دستباف ، فرش دستباف ، صادرات فرش دستباف ، واردات فرش دستباف ، رقبای تجاری