هویت یادگیرنده: تبیین عوامل موثر بر شکل گیری یادگیری فعال، مسئولیت پذیری و خودتنظیمی دانش آموزان

هویت یادگیرنده به مجموعه ای از باورها، نگرش ها، احساس شایستگی و ادراک دانش آموز از نقش خود در فرایند یادگیری اشاره دارد و یکی از عوامل بنیادین در شکل گیری یادگیری فعال، مسئولیت پذیری و خودتنظیمی به شمار می آید. این مفهوم تحت تاثیر تعامل عوامل فردی، خانوادگی، آموزشی و اجتماعی شکل می گیرد. از جمله عوامل فردی می توان به انگیزش درونی، خودکارآمدی، هدف گذاری، علاقه به یادگیری و توانایی بازاندیشی اشاره کرد. در سطح محیطی نیز کیفیت روابط معلم و دانش آموز، فضای حمایتی کلاس، شیوه های تدریس مشارکتی، فرصت تصمیم گیری، بازخورد سازنده و انتظارات خانواده نقش تعیین کننده ای دارند. هرچه دانش آموز خود را یادگیرنده ای توانمند، اثرگذار و مسئول بداند، مشارکت فعال تری در یادگیری خواهد داشت، تکالیف خود را آگاهانه تر پیگیری می کند و در تنظیم رفتار، هیجان و راهبردهای شناختی موفق تر عمل می کند. بنابراین، تقویت هویت یادگیرنده می تواند زمینه ساز رشد یادگیری عمیق، احساس مسئولیت فردی و اجتماعی، و توسعه مهارت های خودتنظیمی در دانش آموزان باشد. بر این اساس، نظام آموزشی باید با فراهم سازی بسترهای حمایتی، مشارکتی و انگیزشی، به شکل گیری و پایداری هویت یادگیرنده کمک کند.

کلیدواژه ها:

هویت یادگیرنده ، یادگیری فعال ، مسئولیت پذیری ، خودتنظیمی ، خودکارآمدی ، انگیزش درونی ، مشارکت دانش آموز ، راهبردهای یادگیری ، نقش معلم ، محیط آموزشی