بررسی تاثیرآموزش مهارت های کنترل خشم برکاهش پرخاشگری دانش آموزان باکم توان ذهنی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش مهارت های کنترل خشم بر کاهش پرخاشگری دانش آموزان با کم توانی ذهنی انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان با کم توانی ذهنی شاغل به تحصیل در مدارس استثنایی بود که از میان آنان، نمونه ای به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد پرخاشگری بود که در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون اجرا شد. گروه آزمایش طی چند جلسه در برنامه آموزش مهارت های کنترل خشم شرکت کرد، درحالی که گروه کنترل در این مدت آموزشی دریافت نکرد. محتوای جلسات شامل شناخت مفهوم خشم، شناسایی نشانه های جسمانی و روان شناختی آن، تشخیص موقعیت های برانگیزاننده، توقف و تامل پیش از واکنش، تنفس عمیق و آرام سازی، خودگویی مثبت، حل مسئله، برقراری ارتباط موثر و انتخاب پاسخ های غیرپرخاشگرانه بود. مطالب آموزشی متناسب با توانایی های شناختی دانش آموزان و با استفاده از روش هایی مانند ایفای نقش، تصویر، داستان، الگوسازی، تمرین عملی و تکرار ارائه شد. داده های پژوهش با استفاده از روش های آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس بررسی شدند. یافته ها نشان داد آموزش مهارت های کنترل خشم موجب کاهش معنادار پرخاشگری دانش آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شد. همچنین، این آموزش به دانش آموزان کمک کرد تا نشانه های خشم را بهتر تشخیص دهند، هیجان های خود را به شیوه ای مناسب تر بیان کنند و در موقعیت های تعارض آمیز از پاسخ های سازگارانه تری استفاده کنند. بر اساس نتایج می توان گفت آموزش ساختاریافته، ساده، عینی و تکرارشونده مهارت های کنترل خشم، روشی موثر برای کاهش رفتارهای پرخاشگرانه دانش آموزان با کم توانی ذهنی است. بنابراین، پیشنهاد می شود این آموزش ها در برنامه های تربیتی و توان بخشی مدارس استثنایی گنجانده شوند و معلمان و والدین نیز برای تقویت و تعمیم مهارت های آموخته شده مشارکت داشته باشند.

کلیدواژه ها:

کنترل خشم ، پرخاشگری ، دانش آموزان با کم توانی ذهنی ، آموزش مهارت های زندگی ، تنظیم هیجان.