تاثیر آموزش جرئت ورزی بر کاهش خجالت و انزوای اجتماعی دانش آموزان

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارت های جرئت ورزی بر کاهش خجالت و انزوای اجتماعی دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه گواه بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان مقطع متوسطه اول است. نتایج نشان داد که آموزش جرئت ورزی به طور معناداری باعث افزایش رفتار جرات مندانه و کاهش نشانه های خجالت و انزوای اجتماعی در گروه آزمایش نسبت به گروه گواه شده است.هدف: دوران نوجوانی با تغییرات گسترده شناختی، عاطفی و اجتماعی همراه است که همواره بستری برای بروز مشکلات ارتباطی نظیر خجالت و انزوای اجتماعی به شمار می رود. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش مهارت های جرئت ورزی بر کاهش خجالت و انزوای اجتماعی دانش آموزان پسر مقطع متوسطه اول انجام شد.روش: روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه گواه و دوره پیگیری یک ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش را تمامی دانش آموزان پسر دوره اول متوسطه شهرستان کامیاران در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ تشکیل دادند. از میان جامعه آماری، به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۳۰ دانش آموز که در غربالگری اولیه نمرات بالایی در مقیاس های خجالت و انزوا کسب کرده بودند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و گواه (۱۵ نفر) جایدهی شدند. گروه آزمایش تحت ۸ جلسه ۶۰ دقیقه ای (هفته ای دو جلسه) آموزش مهارت های جرئت ورزی قرار گرفت، در حالی که گروه گواه هیچ گونه مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس خجالت چک و باس (۱۹۸۳)، پرسشنامه انزوای اجتماعی نوجوانان و مقیاس جرئت ورزی راتوس (۱۹۷۳) بود. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) و با کمک نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ انجام شد.یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش مهارت های جرئت ورزی تاثیر معناداری بر متغیرهای پژوهش داشته است (۰/۰۱ > P). میانگین نمرات خجالت و انزوای اجتماعی در دانش آموزان گروه آزمایش در مرحله پس آزمون نسبت به پیش آزمون و گروه گواه کاهش چشمگیری یافت و این نتایج در مرحله پیگیری یک ماهه نیز پایدار بود. میزان اندازه اثر آموزش جرئت ورزی بر کاهش خجالت (۰/۴۸) و بر کاهش انزوای اجتماعی (۰/۵۲) برآورد شد.نتیجه گیری: بر اساس یافته های این پژوهش، آموزش مهارت های جرئت ورزی با تقویت خودکارآمدی ارتباطی و اصلاح باورهای ناکارآمد اجتماعی، روشی کارآمد جهت کاهش خجالت و انزوای اجتماعی دانش آموزان است. از این رو، طراحی و اجرای کارگاه های آموزش جرئت ورزی در مدارس توسط مشاوران می تواند گامی موثر در بهبود سلامت روان و سازگاری اجتماعی دانش آموزان باشد.

کلیدواژه ها:

آموزش جرئت ورزی ، خجالت ، انزوای اجتماعی ، دانش آموزان ، متوسطه اول.