واکاوی عدالت محیطی در توزیع ایستگاه های آتش نشانی؛ بررسی دسترسی برابر شهروندان به خدمات امداد و نجات در محله های مختلف

مقدمه: دسترسی سریع و بهینه به خدمات امداد و نجات، به ویژه در حوادث حریق، یک نیاز حیاتی و از حقوق بنیادین شهروندی است که مستقیما با حق حیات و امنیت جانی مرتبط است. در محیط های شهری، زمان پاسخ دهی عامل تعیین کننده در کاهش تلفات و خسارات است. با این حال، توزیع مکانی ایستگاه های آتش نشانی در بسیاری از شهرها، همواره با چالش نابرابری روبروست؛ به گونه ای که برخی محله ها از پوشش حداکثری برخوردارند، در حالی که مناطق حاشیه ای یا محله های با بافت قدیمی، با کمبود شدید این خدمات مواجه اند. این عدم توازن، منجر به شکل گیری نابرابری های ایمنی شده و اصل برابری در بهره مندی از خدمات شهری را زیر سوال می برد.هدف:هدف از این پژوهش، واکاوی میزان عدالت در توزیع مکانی ایستگاه های آتش نشانی و بررسی سطح دسترسی برابر شهروندان به خدمات امداد و نجات در محله های مختلف شهر است. این مطالعه درصدد است تا شناسایی کند آیا توزیع این ایستگاه ها بر اساس معیارهای ریسک محیطی و نیازهای واقعی محله ها صورت گرفته است یا نابرابری های مکانی در دسترسی به این خدمات حیاتی وجود دارد.روش شناسی:این پژوهش با رویکرد مروری-تحلیلی و با استفاده از متدولوژی سنجش دسترسی مکانی انجام شده است. نتایج و یافته ها:یافته های این پژوهش نشان می دهد که توزیع ایستگاه های آتش نشانی در شهر، با اصل عدالت محیطی فاصله دارد و دسترسی به خدمات امداد و نجات در محله های مختلف یکسان نیست. نتایج حاکی از آن است که محله های حاشیه ای و غیررسمی، علی رغم داشتن ریسک حریق بالاتر (به دلیل بافت نامناسب)، کمترین میزان دسترسی به ایستگاه ها را دارند. این امر نشان دهنده یک شکاف ایمنی است که حقوق برابر شهروندی در مواجهه با حوادث را نادیده گرفته است. در نهایت، پژوهش نتیجه می گیرد که برای تحقق عدالت محیطی، مکان یابی ایستگاه ها باید از رویکردهمگانی به رویکرد ریسک-محور تغییر یابد تا ایمنی شهروندان بر اساس نیاز و آسیب پذیری محله ها توزیع گردد.

کلیدواژه ها:

عدالت محیطی ، مکان یابی ایستگاه های آتش نشانی ، دسترسی برابر.