تحلیل نقش حسابداری مدیریت راهبردی در ارتقاء عملکرد و مزیت رقابتی سازمان ها

در محیط رقابتی و پویای کار وکسب امروز، سازمان ها برای حفظ بقا و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار، نیازمند بهره گیری از نظام های نوین اطلاعاتی و مدیریتی هستند. حسابداری مدیریت راهبردی به عنوان یکی از رویکردهای نوین حسابداری، با تمرکز بر اطلاعات درون سازمانی و برون سازمانی، تحلیل رقبا، مدیریت هزینه های راهبردی، زنجیره ارزش، قیمت گذاری راهبردی و ارزیابی عملکرد، نقش مهمی در ارتقاء کیفیت تصمیم گیری مدیران ایفا می کند. هدف پژوهش حاضر، تحلیل نقش حسابداری مدیریت راهبردی در ارتقاء عملکرد سازمانی و ایجاد مزیت رقابتی پایدار است. این پژوهش از نوع مطالعات مروری تحلیلی بوده و با بهره گیری از منابع علمی معتبر داخلی و بین المللی، شامل مقالات نمایه شده در پایگاه های Scopus، Web of Science، ScienceDirect، Emerald و Springer، به بررسی مبانی نظری، مدل های مفهومی و نتایج پژوهش های پیشین پرداخته است.نتایج بررسی ها نشان می دهد که به کارگیری ابزارهای حسابداری مدیریت راهبردی موجب افزایش کیفیت اطلاعات مدیریتی، بهبود تصمیم گیری های راهبردی، کنترل هزینه ها، افزایش انعطاف پذیری سازمان، ارتقاء بهره وری منابع و بهبود شاخص های عملکرد مالی و غیرمالی می شود. همچنین، استفاده از این رویکرد از طریق تحلیل محیط رقابتی، شناسایی فرصت ها و تهدیدها، توسعه قابلیت های سازمانی و ایجاد ارزش برای ذی نفعان، زمینه دستیابی به مزیت رقابتی پایدار را فراهم می سازد. یافته های پژوهش همچنین نشان می دهد که عواملی نظیر تحول دیجیتال، هوش مصنوعی، کلان داده، سیستم های هوشمند پشتیبان تصمیم و قابلیت های پویای سازمان، نقش میانجی و تقویت کننده در اثربخشی حسابداری مدیریت راهبردی دارند و می توانند ارزش اطلاعات حسابداری را در فرآیند تصمیم گیری مدیران افزایش دهند.در مجموع، نتایج این پژوهش بیانگر آن است که حسابداری مدیریت راهبردی صرفا یک ابزار کنترل مالی نیست، بلکه به عنوان یک قابلیت راهبردی سازمان، نقش موثری در خلق ارزش، بهبود عملکرد، افزایش نوآوری، توسعه مزیت رقابتی و تحقق اهداف بلندمدت سازمان ایفا می کند. بر این اساس، پیشنهاد می شود مدیران سازمان ها با توسعه ی زیرساخت های اطلاعاتی، سرمایه گذاری در فناوری های نوین و ارتقاء مهارت های تحلیلی مدیران مالی، زمینه استقرار موثر نظام حسابداری مدیریت راهبردی را فراهم سازند.

کلیدواژه ها:

حسابداری مدیریت راهبردی ، عملکرد سازمانی ، مزیت رقابتی ، تصمیم گیری راهبردی ، مدیریت هزینه راهبردی ، تحول دیجیتال ، هوش مصنوعی.