تدریس ساحت های شش گانه سند تحول بنیادین در یک کلاس چندپایه

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش ایران، شش ساحت تربیتی شامل ساحت اعتقادی، عبادی و اخلاقی؛ ساحت زیستی و بدنی؛ ساحت زیبایی شناختی و هنری؛ ساحت اقتصادی و حرفه ای؛ ساحت علمی و فناورانه؛ و ساحت اجتماعی و سیاسی را به عنوان اهداف کلی تربیت ترسیم کرده است. تحقق همزمان این شش ساحت در کلاس های چندپایه که به دلیل تنوع پایه های تحصیلی و کمبود زمان و امکانات با چالش مواجه هستند، دشوار به نظر می رسد. پژوهش حاضر با هدف طراحی و ارائه الگوی عملی برای تدریس همزمان ساحت های شش گانه در یک کلاس چندپایه انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای قیاسی صورت گرفت. ابتدا اسناد بالادستی (سند تحول، برنامه درسی ملی) تحلیل و شش ساحت به مولفه های قابل اجرا در کلاس چندپایه تفکیک شدند. سپس با استفاده از تجارب ۱۲ معلم موفق چندپایه (که در ارزشیابی عملکردی نمره بالای ۱۸ داشتند) از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته، راهکارهای عملی برای تلفیق ساحت ها در یک جلسه تدریس استخراج گردید. یافته ها نشان داد که هر جلسه تدریس ۴۵ دقیقه ای در کلاس چندپایه را می توان به پنج مرحله تقسیم کرد که در هر مرحله دو یا سه ساحت به طور همزمان پوشش داده می شود. الگوی نهایی شامل ۲۴ راهکار عملی (چهار راهکار برای هر ساحت) است که در قالب یک جدول برنامه ریزی هفتگی ارائه شده است. مهمترین درس این پژوهش این است که ساحت های شش گانه نه تنها مانع تدریس در کلاس چندپایه نیستند، بلکه به دلیل انعطاف ذاتی خود، می توانند فرصتی برای غنی سازی فعالیت های همزمان پایه های مختلف فراهم آورند. پیشنهاد می شود معلمان چندپایه برنامه هفتگی خود را بر اساس چرخش ساحت ها تنظیم کنند.

کلیدواژه ها:

ساحت های شش گانه ، سند تحول بنیادین ، کلاس چندپایه ، تدریس تلفیقی ، برنامه درسی چندپایه.