تحلیل فلسفی فرصت ها و چالش های هوش مصنوعی در نظام تعلیم و تربیت

این مقاله به تحلیل فلسفی هوش مصنوعی در نظام تعلیم و تربیت می پردازد و نشان می دهد که ورود AI به آموزش پرسش های بنیادین معرفت شناختی، هستی شناختی، اخلاقی و تربیتی را برمی انگیزد. هدف پژوهش، کشف تنش های مفهومی میان منطق الگوریتمی و غایات انسانی تربیت است. روش تحقیق، تحلیل فلسفی-انتقادی چهارلایه ای است که فرض های نهفته در سامانه های هوشمند را آشکار می سازد. یافته ها نشان می دهند AI با تقلیل دانش به داده های قابل پردازش، تبدیل یادگیرنده به پروفایل داده ای، و تهدید رابطه تربیتی، ماهیت تربیت را به سمت بهینه سازی فنی منحرف می کند. در بافت ایران، این تنش ها با فقدان بنیان نظری بومی و شکاف دیجیتال تشدید می شوند. راهکارهای پیشنهادی شامل طراحی الگوریتم های مبتنی بر معرفت شناسی اسلامی، بازتعریف نقش معلم، و تدوین چارچوب اخلاقی-حقوقی ملی است. پیامد اصلی، ضرورت گذار از فناوری آموزش محور به تربیت محور است. پژوهش های آتی باید بر طراحی تجربی سامانه های بومی و همکاری نهادی متمرکز شوند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی آموزشی ، فلسفه تربیت ، معرفت شناسی الگوریتمی ، اخلاق مراقبت ، بومی سازی