بررسی تاثیر تجربه جنگ بر اضطراب کودکان زیر ۱۲ سال در ایران: مطالعه مرور سیستماتیک

جنگ و پیامدهای چندوجهی آن، از جمله بمباران، آوارگی، جابه جایی اجباری، فقدان مراقبان، ناامنی مزمن و مواجهه با خشونت، از مهم ترین عوامل تهدیدکننده سلامت روان کودکان به شمار می روند. کودکان زیر ۱۲ سال به دلیل وابستگی بیشتر به مراقبان، رشد ناتمام شناختی و هیجانی، و نیاز اساسی به امنیت عاطفی، در برابر آثار روان شناختی جنگ آسیب پذیرتر از سایر گروه های سنی هستند. در این میان، اضطراب، به ویژه اضطراب جدایی، از جمله واکنش های هیجانی مهمی است که می تواند در بستر تجربه جنگ تشدید شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی نظام مند شواهد موجود درباره تاثیر تجربه جنگ بر اضطراب کودکان زیر ۱۲ سال در ایران انجام شد. این مطالعه به روش مرور سیستماتیک و با بررسی منابع فارسی و بین المللی مرتبط با پیامدهای روان شناختی جنگ در کودکان انجام گرفت. پس از شناسایی، غربالگری و تحلیل مطالعات واجد شرایط، شواهد مربوط به اضطراب، اضطراب جدایی، احساس ناایمنی و اختلالات مرتبط در کودکان در معرض جنگ استخراج و تلفیق شد. یافته ها نشان دادند که تجربه جنگ با افزایش معنادار مشکلات روان شناختی، به ویژه نشانه های اضطرابی و اختلال استرس پس از سانحه، همراه است. در کودکان کم سن تر، این پیامدها اغلب به صورت ترس مداوم، گوش به زنگی افراطی، اختلال خواب، نگرانی درباره امنیت والدین، وابستگی شدید به مراقبان و نشانه های اضطراب جدایی بروز می کند. همچنین، شواهد موجود در بستر ایران نشان می دهد که اگرچه بخش عمده پژوهش ها بر اختلال استرس پس از سانحه متمرکز بوده اند، اضطراب نیز یکی از پیامدهای مهم و پایدار تجربه جنگ در کودکان است. در مجموع، نتایج این مرور بر ضرورت انجام مطالعات اختصاصی تر درباره اضطراب کودکان زیر ۱۲ سال در ایران و نیز طراحی مداخلات پیشگیرانه، حمایتی و مدرسه محور برای کودکان در معرض جنگ تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

جنگ ، اضطراب ، اضطراب جدایی ، کودکان زیر ۱۲ سال