تفسیر هرمنوتیکی تجربه بحران هویت در بستر شکاف ارزشی: مطالعه ای کیفی در میان دانش آموزان پسر مدارس غیردولتی مقطع دوم متوسطه یزد

پژوهش حاضر با هدف تفسیر هرمنوتیکی تجربه بحران هویت در بستر شکاف ارزشی در میان دانش آموزان پسر مدارس غیردولتی مقطع دوم متوسطه شهر یزد انجام شد. بحران هویت در دوره نوجوانی صرفا پدیده ای فردی نیست، بلکه در تعامل با خانواده، مدرسه، گروه همسالان، رسانه ها و تحولات اجتماعی و فرهنگی شکل می گیرد. در شرایطی که نوجوان هم زمان با ارزش های سنتی، خانوادگی و فرهنگی و ارزش های جدید، فردگرایانه و رسانه ای مواجه است، امکان شکل گیری تعارض ارزشی و سردرگمی هویتی افزایش می یابد. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش هرمنوتیکی تفسیری انجام شد. جامعه پژوهش شامل دانش آموزان پسر مقطع دوم متوسطه مدارس غیردولتی شهر یزد بود که مشارکت کنندگان با روش نمونه گیری هدفمند و بر اساس اصل اشباع نظری انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته و عمیق گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون و تفسیر هرمنوتیکی بررسی شدند. یافته های پژوهش نشان داد که تجربه بحران هویت در میان دانش آموزان عمدتا در قالب سردرگمی در تعریف خود، تعارض میان ارزش های خانوادگی و فردی، دوگانگی میان سنت و ارزش های جدید، فشار گروه همسالان، تاثیر فضای مجازی و تعارض میان انتظارات مدرسه و خواسته های شخصی تجربه می شود. همچنین مشخص شد که نوجوانان در مواجهه با این شکاف ارزشی صرفا منفعل نیستند، بلکه از طریق انتخاب گزینشی، مذاکره با خانواده، تاثیرپذیری از همسالان و بازاندیشی درباره ارزش ها تلاش می کنند هویتی نسبتا منسجم برای خود ایجاد کنند. در مجموع، یافته ها نشان می دهد که بحران هویت نوجوانان را باید در بستر اجتماعی و فرهنگی و در ارتباط با تکثر منابع ارزشی فهم کرد. فراهم کردن زمینه گفت وگوی بین نسلی، تقویت تفکر انتقادی، افزایش مشارکت نوجوانان در تصمیم گیری و ایجاد فضای حمایتی در خانواده و مدرسه می تواند به مدیریت شکاف ارزشی و شکل گیری هویتی منسجم تر کمک کند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: بحران هویت ، شکاف ارزشی ، هویت نوجوان ، تجربه زیسته ، هرمنوتیک ، دانش آموزان پسر ، مدارس غیردولتی ، جامعه شناسی نوجوانی ، یزد.