تکنیک های مدیریت زمان در تدریس: طراحی و آزمون الگویی برای معلمان در شرایط محدودیت زمان کلاس

پژوهش حاضر با هدف طراحی و آزمون الگویی از تکنیک های مدیریت زمان در تدریس برای معلمانی که با محدودیت زمان کلاس مواجه هستند، انجام شد. این مطالعه در صدد شناسایی اثربخش ترین راهبردهایی است که معلمان می توانند برای بهینه سازی زمان آموزشی، ارتقای یادگیری دانش آموزان و کاهش فشارهای مرتبط با تدریس به کار گیرند. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی با رویکرد کمی است. جامعه آماری شامل معلمان دوره متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها ۳۲۰ نفر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. داده ها از طریق پرسشنامه محقق ساخته که براساس مرور جامع ادبیات پژوهش در زمینه مدیریت زمان، برنامه ریزی آموزشی و مدیریت کلاس طراحی شده بود، گردآوری شد. پرسشنامه شامل ۴۵ گویه در شش بعد برنامه ریزی پیش از کلاس، تخصیص زمان آموزشی، راهبردهای یادگیری فعال، یکپارچه سازی فناوری، ارزیابی تکوینی و سازماندهی شخصی بود. روایی محتوایی توسط پانلی از ۱۲ نفر از خبرگان حوزه مدیریت آموزشی و برنامه ریزی درسی تایید شد و روایی سازه از طریق تحلیل عاملی بررسی شد. پایایی ابزار با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰/۹۴) و پایایی ترکیبی (CR = ۰/۹۲) تایید شد. نتایج آزمون کولموگروف-اسمیرنوف نشان دهنده توزیع نرمال داده ها بود (p > ۰.۰۵) که استفاده از آزمون های آماری پارامتریک را موجه ساخت. از آزمون تی تک نمونه ای برای مقایسه میانگین نمرات هر بعد با میانگین فرضی ۳ در مقیاس پنج درجه ای لیکرت استفاده شد. یافته ها نشان داد که هر شش بعد تکنیک های مدیریت زمان به طور معناداری بالاتر از سطح متوسط قرار دارند (p < ۰.۰۰۱). ابعاد برنامه ریزی پیش از کلاس (M = ۴.۲۱, SD = ۰.۵۸, t = ۳۷.۲۸)، تخصیص زمان آموزشی (M = ۴.۰۸, SD = ۰.۶۲, t = ۳۲.۸۱) و راهبردهای یادگیری فعال (M = ۴.۱۵, SD = ۰.۵۵, t = ۳۸.۴۷) بالاترین میانگین و بعد سازماندهی شخصی (M = ۳.۶۲, SD = ۰.۷۱, t = ۱۴.۷۹) پایین ترین میانگین را به خود اختصاص دادند. نتایج حاکی از آن است که معلمان باتجربه از طیف گسترده ای از تکنیک های مدیریت زمان بهره می برند و برنامه ریزی ساختاریافته و راهبردهای یادگیری فعال در میان آن ها از شیوع بیشتری برخوردار است. پژوهش حاضر نتیجه گرفت که برنامه های توسعه حرفه ای معلمان باید بر تقویت مهارت های سازماندهی شخصی و یکپارچه سازی ابزارهای مبتنی بر فناوری برای حداکثرسازی کارایی آموزشی تمرکز یابند. پیامدهای پژوهش برای سیاست گذاری آموزشی، تربیت معلم و عملکرد کلاسی مورد بحث قرار گرفته است.