تاثیر ChatGPT و ابزارهای هوشمند بر مهارت های شناختی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر ChatGPT و ابزارهای هوشمند بر مهارت های شناختی دانش آموزان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دوره متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود که از میان آن ها تعداد ۳۸۴ نفر با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی و بر اساس فرمول کوکران به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته ای بود که روایی آن توسط متخصصان فناوری آموزشی و روان شناسی شناختی مورد تایید قرار گرفت و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰/۹۴) محاسبه شد. پرسشنامه مذکور دارای ۳۵ گویه در پنج بعد تفکر انتقادی، حل مسئله، خلاقیت، حافظه و پردازش اطلاعات و یادگیری خودتنظیمی بود. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS-۲۶ و از طریق آزمون کولموگروف-اسمیرنوف برای بررسی نرمال بودن توزیع داده ها و آزمون تی تک نمونه ای برای آزمون فرضیه ها انجام شد. یافته ها نشان داد که نتایج آزمون کولموگروف-اسمیرنوف بیانگر توزیع نرمال داده ها بود (p > ۰/۰۵) و نتایج آزمون تی تک نمونه ای نشان داد که ChatGPT و ابزارهای هوشمند بر مهارت های شناختی دانش آموزان تاثیر معناداری دارند (p < ۰/۰۰۱، t > ۱/۹۶). بیشترین تاثیر در ابعاد یادگیری خودتنظیمی (میانگین = ۴/۲۱، انحراف معیار = ۰/۶۲) و پردازش اطلاعات (میانگین = ۴/۰۵، انحراف معیار = ۰/۵۸) و کمترین تاثیر در بعد خلاقیت (میانگین = ۳/۴۲، انحراف معیار = ۰/۸۱) مشاهده شد. نتایج این پژوهش می تواند راهکارهای عملی برای سیاست گذاران آموزشی، معلمان و طراحان برنامه درسی در جهت استفاده بهینه از این ابزارها در فرآیند یادگیری-آموزش فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: ChatGPT ، ابزارهای هوشمند ، مهارت های شناختی ، دانش آموزان ، تفکر انتقادی ، حل مسئله ، خلاقیت