نقش آموزش و پرورش در پیشگیری از اعتیاد به فضای مجازی؛ از آموزش خودکنترلی تا تقویت مهارت های اجتماعی دانش آموزان

چکیده: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آموزش و پرورش در پیشگیری از اعتیاد به فضای مجازی با تاکید بر آموزش خودکنترلی و تقویت مهارت های اجتماعی دانش آموزان انجام شد. روش پژوهش از نوع کیفی، تحلیلی و کتابخانه ای بود و اطلاعات مورد نیاز از طریق بررسی منابع، مقالات و مطالعات مرتبط با موضوع گردآوری و تحلیل شد. یافته ها نشان داد که استفاده افراطی و کنترل نشده از فضای مجازی می تواند بر تمرکز، عملکرد تحصیلی، مدیریت زمان و کیفیت روابط اجتماعی دانش آموزان تاثیر منفی داشته باشد. همچنین مشخص شد که مدرسه و معلمان در پیشگیری از این آسیب نقش مهمی دارند و می توانند از طریق آموزش خودکنترلی، مدیریت زمان، سواد رسانه ای و استفاده هدفمند از فناوری، رفتار دیجیتال دانش آموزان را هدایت کنند. تقویت مهارت های ارتباطی و اجتماعی، افزایش تعاملات حضوری، ایجاد فعالیت های گروهی و فراهم کردن جایگزین های مناسب برای اوقات فراغت نیز از راهکارهای موثر در کاهش وابستگی به فضای مجازی شناخته شد. در مجموع، پیشگیری موثر نیازمند همکاری مدرسه، خانواده، معلمان و مشاوران و حرکت از رویکرد محدودکننده به سوی رویکردی آموزشی، مهارت محور و توانمندساز است.کلمات کلیدی: آموزش و پرورش، اعتیاد به فضای مجازی، خودکنترلی، مهارت های اجتماعی، سواد رسانه ای