طراحی الگوی تعامل معلم و والدین مبتنی بر نظریه دلبستگی برای کاهش رفتارهای چالش برانگیز در مدرسه

رفتارهای چالش برانگیز دانش آموزان در مدرسه، یکی از دغدغه های اصلی نظام آموزشی و خانواده ها محسوب می شود که آثار نامطلوبی بر فرایند یادگیری، سلامت روانی و روابط اجتماعی دانش آموزان بر جای می گذارد. پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی تعامل معلم و والدین مبتنی بر نظریه دلبستگی برای کاهش این رفتارها انجام شده است. رویکرد پژوهش کیفی و از نوع تحلیل محتوای جهت دار بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و معیار اشباع نظری، با بیست و پنج نفر از متخصصان حوزه روانشناسی تربیتی، علوم تربیتی و مشاوره مدرسه که تجربه کاری در زمینه رفتارهای دانش آموزی داشتند، مصاحبه های نیمه ساختاریافته صورت گرفت. داده های گردآوری شده بر اساس الگوی هفت مرحله ای کلایزی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که الگوی تعامل معلم و والدین مبتنی بر نظریه دلبستگی، شامل سه مولفه اصلی است: نخست، ایجاد پایگاه امن در مدرسه و خانه که از طریق حساسیت و پاسخ گویی به نیازهای عاطفی دانش آموز تحقق می یابد؛ دوم، ایجاد هماهنگی و سازگاری در سبک های پاسخ دهی والدین و معلمان به دانش آموز که موجب کاهش سردرگمی و تعارضات رفتاری می شود؛ و سوم، شکل گیری روابط اصلاحی و ترمیمی در بستر تعاملات مستمر معلم و والدین که به بازسازی الگوهای دلبستگی ناایمن کمک می کند. نتایج این پژوهش نشان داد که طراحی چنین الگویی می تواند به عنوان چارچوبی عملیاتی برای ایجاد هم افزایی میان مدرسه و خانه در جهت کاهش مشکلات رفتاری دانش آموزان و ارتقای سلامت روانی آنان به کار گرفته شود.کلمات کلیدی: نظریه دلبستگی، رفتارهای چالش برانگیز، تعامل معلم و والدین، پایگاه امن، روابط اصلاحی