از حفظ مطالب تا تحلیل مسائل؛ نقش آموزش تعاملی مطالعات اجتماعی در پرورش تفکر انتقادی و توانایی های اجتماعی دانش آموزان متوسطه

چکیدهدرس مطالعات اجتماعی از جمله دروسی است که ظرفیت بالایی برای پرورش تفکر، تحلیل مسائل اجتماعی و تقویت مهارت های ارتباطی و مشارکتی دانش آموزان دارد. در دوره متوسطه، دانش آموزان در مرحله ای از رشد قرار دارند که توانایی تحلیل، استدلال، ارزیابی دیدگاه های مختلف و شکل دهی به نگرش های اجتماعی آنان در حال گسترش است. در این میان، دبیر مطالعات اجتماعی می تواند با تغییر رویکرد از انتقال صرف مطالب به هدایت و تسهیل فرایند یادگیری، نقش مهمی در رشد تفکر انتقادی و مهارت های اجتماعی دانش آموزان ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش دبیر مطالعات اجتماعی در تقویت تفکر انتقادی و مهارت های اجتماعی دانش آموزان دوره متوسطه انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که استفاده از بحث گروهی، پرسشگری، تحلیل مسائل اجتماعی، مطالعه موردی، مناظره، ایفای نقش، حل مسئله و فعالیت های مشارکتی می تواند فرصت مناسبی برای تحلیل اطلاعات، بررسی دیدگاه های متفاوت، استدلال منطقی و تصمیم گیری آگاهانه فراهم کند. همچنین، فعالیت های گروهی و تعاملی موجب تقویت مهارت هایی مانند همکاری، گوش دادن فعال، همدلی، گفت وگوی موثر، احترام به نظرات دیگران و حل تعارض می شود. رفتار دبیر نیز به عنوان الگوی ارتباطی، تاثیر مهمی بر شکل گیری نگرش دانش آموزان نسبت به گفت وگو، پذیرش تفاوت دیدگاه ها و مشارکت اجتماعی دارد. در مجموع، دبیر مطالعات اجتماعی می تواند با ایجاد محیطی پرسشگر، تعاملی و آزاد برای تبادل نظر، دانش آموزان را از حفظ مطالب به سمت تحلیل و تفکر هدایت کرده و زمینه رشد هم زمان توانایی های شناختی و اجتماعی آنان را فراهم سازد.کلمات کلیدیدبیر مطالعات اجتماعی، تفکر انتقادی، مهارت های اجتماعی، دانش آموزان دوره متوسطه، یادگیری مشارکتی، پرسشگری، حل مسئله، مشارکت اجتماعی، آموزش مطالعات اجتماعی