خلاقیت در کلاس درس: چگونه خلاق بیندیشیم و خلاق تدریس کنیم؟

پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان خلاقیت در تدریس معلمان دوره متوسطه شهر تهران انجام شد. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری شامل کلیه معلمان دوره متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها ۱۵۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته «خلاقیت در تدریس» (CTQ) با ۲۵ گویه در پنج بعد تفکر خلاق، روش های تدریس خلاق، ارزیابی خلاقانه، محیط یادگیری خلاق و مهارت های فراشناختی بود. روایی محتوایی توسط صاحب نظران علوم تربیتی تایید و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (α = ۰/۸۹) محاسبه شد. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از آزمون های کولموگروف-اسمیرنوف و تی تک نمونه ای انجام گرفت. یافته ها نشان داد که میزان خلاقیت در تدریس معلمان در هر پنج بعد به طور معناداری بالاتر از میانگین نظری است (p < ۰/۰۰۱). در میان ابعاد، «تفکر خلاق» (M = ۳/۸۵، SD = ۰/۶۲) و «محیط یادگیری خلاق» (M = ۳/۶۸، SD = ۰/۶۵) بالاترین و «ارزیابی خلاقانه» (M = ۳/۲۱، SD = ۰/۷۸) پایین ترین میانگین را به خود اختصاص دادند. نتایج حاکی از آن است که معلمان از ظرفیت های خلاقانه قابل توجهی در فرایند تدریس برخوردارند، اما توسعه بیشتر در حوزه ارزیابی خلاقانه ضروری به نظر می رسد. این پژوهش می تواند راهنمایی عملی برای برنامه های تربیت معلم و سیاست گذاری آموزشی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: خلاقیت ، تدریس در کلاس درس ، تفکر خلاق ، روش های تدریس ، ارزیابی خلاقانه ، محیط یادگیری