معلم تحول آفرین و هوش مصنوعی:فرصت ها و چالش های نوین در کلاس درس

گسترش شتابان هوش مصنوعی، زمینه ساز تغییرات اساسی در فرایندهای آموزشی و نقش های حرفه ای معلمان شده است. در این شرایط، معلم دیگر صرفا انتقال دهنده دانش نیست، بلکه باید به عنوان طراح یادگیری، تسهیلگر، هدایتگر و عامل تحول در کلاس درس ایفای نقش کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش معلم تحول آفرین در بهره گیری از هوش مصنوعی و شناسایی فرصت ها و چالش های نوین این فناوری در کلاس درس انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی است و اطلاعات مورد نیاز با استفاده از مطالعه اسنادی و کتابخانه ای و بررسی منابع فارسی و خارجی مرتبط با موضوع گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان داد که هوش مصنوعی می تواند از طریق شخصی سازی یادگیری، تولید و توسعه محتوای آموزشی، ارائه بازخورد، تقویت یادگیری فعال، حمایت از تفکر انتقادی و کاهش بخشی از فعالیت های تکراری معلمان، زمینه ارتقای کیفیت آموزش را فراهم کند. در مقابل، چالش هایی همچون وابستگی دانش آموزان، تقلب آموزشی، کاهش استقلال فکری، تولید اطلاعات نادرست، مسائل مربوط به حریم خصوصی و امنیت داده ها، سوگیری الگوریتمی و نابرابری در دسترسی به فناوری از مهم ترین موانع استفاده اثربخش از هوش مصنوعی محسوب می شوند. نتایج نشان داد که موفقیت هوش مصنوعی در کلاس درس بیش از آنکه به قابلیت های فنی فناوری وابسته باشد، به میزان آمادگی، سواد هوش مصنوعی، شایستگی حرفه ای و توانایی تحول آفرینی معلم بستگی دارد. بنابراین، هوش مصنوعی نباید جایگزین معلم تلقی شود، بلکه باید به عنوان ابزاری برای تقویت توانایی های حرفه ای و تربیتی او مورد استفاده قرار گیرد. تحقق این رویکرد مستلزم توانمندسازی مستمر معلمان، توجه به اصول اخلاقی و حفظ محوریت تعامل انسانی در فرایند آموزش است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: معلم تحول آفرین ، هوش مصنوعی ، کلاس درس ، آموزش هوشمند ، شایستگی حرفه ای معلمان ، یادگیری شخصی سازی شده ، تفکر انتقادی.