اخلاق در عصر هوش مصنوعی: مسئولیت معلم تحول آفرین در آموزش استفاده صحیح از ابزارهای هوشمند

پژوهش حاضر با هدف بررسی اخلاق در عصر هوش مصنوعی و تبیین مسئولیت معلم تحول آفرین در آموزش استفاده صحیح از ابزارهای هوشمند انجام شده است. گسترش روزافزون فناوری های هوش مصنوعی، به ویژه ابزارهای هوش مصنوعی مولد، فرصت های جدیدی را برای فرایند یاددهی یادگیری فراهم کرده است؛ با این حال، استفاده ناآگاهانه از این ابزارها می تواند چالش هایی همچون تقلب آموزشی، کاهش استقلال فکری، تضعیف تفکر انتقادی، انتشار اطلاعات نادرست، نقض حریم خصوصی و کاهش صداقت علمی را به همراه داشته باشد. ازاین رو، نقش معلم در هدایت دانش آموزان برای استفاده آگاهانه، اخلاقی و مسئولانه از فناوری اهمیت ویژه ای پیدا کرده است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی پیمایشی است. جامعه پژوهش را معلمان تشکیل می دهند و داده ها با استفاده از ابزار پرسشنامه و بر اساس مولفه های اخلاق در هوش مصنوعی، مسئولیت پذیری معلم، سواد هوش مصنوعی، تفکر انتقادی، صداقت علمی، حفظ حریم خصوصی و استفاده مسئولانه از فناوری گردآوری می شوند. یافته های پژوهش نشان می دهد که معلم تحول آفرین در عصر هوش مصنوعی صرفا انتقال دهنده دانش نیست، بلکه نقش راهنما، تسهیل کننده یادگیری، مربی اخلاقی، ناظر بر استفاده از فناوری و تقویت کننده تفکر انتقادی دانش آموزان را بر عهده دارد. همچنین، استفاده هدایت شده از هوش مصنوعی می تواند موجب افزایش خلاقیت، دسترسی به منابع، شخصی سازی یادگیری و تقویت مهارت حل مسئله شود؛ مشروط بر آنکه همراه با آموزش اصول اخلاقی و نظارت تربیتی باشد. در مجموع، نتایج نشان می دهد که آموزش استفاده صحیح از ابزارهای هوشمند باید فراتر از آموزش مهارت فنی باشد و بر تربیت کاربرانی آگاه، مسئول، اخلاق مدار، منتقد و مستقل تمرکز کند. بنابراین، توانمندسازی معلمان و توسعه سواد هوش مصنوعی و اخلاق دیجیتال می تواند زمینه استفاده مطلوب از ظرفیت های هوش مصنوعی در نظام آموزشی را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: هوش مصنوعی ، اخلاق در هوش مصنوعی ، معلم تحول آفرین ، آموزش ، ابزارهای هوشمند ، سواد هوش مصنوعی ، تفکر انتقادی ، مسئولیت پذیری ، صداقت علمی ، تربیت اخلاقی.