نقش عوامل مدرسه در بهبود اهمال کاری دانش آموزان

اهمال کاری تحصیلی یکی از مشکلات رفتاری رایج در میان دانش آموزان است که با پیامدهای منفی متعددی از جمله افت عملکرد تحصیلی، افزایش اضطراب، کاهش انگیزش و آسیب به سلامت روان همراه است. پژوهش های پیشین عمدتا بر عوامل فردی و شخصیتی اهمال کاری تمرکز کرده اند؛ در حالی که مدرسه به عنوان مهم ترین بستر یادگیری رسمی، نقشی تعیین کننده در شکل گیری، تداوم یا کاهش این رفتار ایفا می کند. مقاله حاضر با هدف بررسی نقش عوامل مدرسه ای در بهبود اهمال کاری تحصیلی دانش آموزان، به مرور و تحلیل یافته های پژوهشی اخیر در این حوزه پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که عوامل مدرسه ای در چند سطح قابل شناسایی هستند: نخست، نقش معلم شامل سبک تدریس، مدیریت کلاس، به کارگیری راهبردهای یادگیری مشارکتی و ارائه بازخورد حمایتی که می تواند مشارکت فعال دانش آموز را افزایش داده و از اجتناب تحصیلی بکاهد. دوم، برنامه های آموزشی و مداخلات مدرسه محور مانند آموزش مهارت های زندگی مبتنی بر هوش هیجانی و مداخلات روان شناختی نظیر طرحواره درمانی که در بستر مدرسه اجرا می شوند و به بهبود خودتنظیمی و کاهش رفتارهای اجتنابی کمک می کنند. سوم، جو روانی و اجتماعی مدرسه شامل امنیت روانی، مدرسه شاد و پیوند عاطفی دانش آموز با محیط یادگیری که اضطراب را کاهش داده و انگیزه مشارکت را تقویت می کند. چهارم، عوامل انگیزشی و شناختی از قبیل باورهای انگیزشی، جهت گیری هدف و کمال گرایی تحصیلی که تحت تاثیر فرهنگ و انتظارات مدرسه شکل می گیرند. در نهایت، نقش مشاوران مدرسه در شناسایی زودهنگام دانش آموزان در معرض خطر و ارائه مداخلات فردی و گروهی حائز اهمیت است. نتیجه گیری مقاله بر ضرورت اتخاذ رویکردی تلفیقی و چندبعدی در سطح مدرسه تاکید دارد؛ به گونه ای که ترکیب توانمندسازی معلمان، ایجاد جو روانی امن، طراحی برنامه های آموزشی هدفمند و تقویت نظام مشاوره بتواند به طور موثری اهمال کاری تحصیلی را کاهش دهد.

کلیدواژه ها:

اهمال کاری تحصیلی ، عوامل مدرسه ای ، یادگیری مشارکتی ، هوش هیجانی ، جو روانی مدرسه ، انگیزش تحصیلی