نقش کارل مارکس در دفاع از حقوق کارگران و عدالت اجتماعی

کارل مارکس یکی از تاثیرگذارترین اندیشمندان قرن نوزدهم است که آرای او نقش مهمی در شکل گیری نظریه های عدالت اجتماعی، حقوق کارگران و نقد نظام سرمایه داری ایفا کرده است. اندیشه های مارکس با تمرکز بر مفهوم استثمار، ازخودبیگانگی، مبارزه طبقاتی و مالکیت ابزار تولید، زمینه ای برای بازاندیشی در روابط میان کار، سرمایه و دولت فراهم ساخت. بسیاری از جنبش های کارگری، اتحادیه های صنفی و اصلاحات اجتماعی در کشورهای مختلف، به طور مستقیم یا غیرمستقیم از دیدگاه های وی تاثیر پذیرفته اند. هرچند برخی از پیش بینی های اقتصادی و سیاسی مارکس مورد نقد قرار گرفته است، اما تحلیل او از نابرابری های اقتصادی و ضرورت حمایت از حقوق نیروی کار همچنان در مباحث علوم سیاسی، جامعه شناسی و اقتصاد جایگاه ویژه ای دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع معتبر فارسی، به بررسی نقش کارل مارکس در دفاع از حقوق کارگران و تحقق عدالت اجتماعی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که اندیشه های مارکس علاوه بر تاثیرگذاری بر شکل گیری قوانین حمایتی کار، موجب تقویت گفتمان عدالت اجتماعی، توسعه حقوق صنفی و افزایش توجه دولت ها به مسئولیت های اجتماعی در قبال طبقات فرودست شده است. همچنین پژوهش نشان می دهد که بسیاری از نظریه های معاصر عدالت اجتماعی، هرچند با رویکردی متفاوت، همچنان از برخی مفاهیم بنیادی اندیشه مارکس الهام گرفته اند (بشیریه، ۱۳۹۸؛ قوام، ۱۳۹۷).

کلیدواژه ها:

کارل مارکس ، حقوق کارگران ، عدالت اجتماعی ، سرمایه داری ، مبارزه طبقاتی ، استثمار ، اندیشه سیاسی