معلم به عنوان «مترجم درد»؛ هنر همدلی با دانش آموزان دارای آسیب های پنهان خانوادگی

آسیب های پنهان خانوادگی، از جمله طلاق عاطفی، اعتیاد خاموش، خشونت روانی، و غفلت عاطفی، هرچند در نگاه اول در چهره ی دانش آموزان آشکار نمی شوند، اما لایه های عمیق شخصیت و عملکرد تحصیلی و رفتاری آن ها را دستخوش تغییر می کنند. معلم در مواجهه با این دانش آموزان، نقشی فراتر از انتقال دانش پیدا می کند؛ او به «مترجم درد» تبدیل می شود. مقاله ی حاضر با رویکردی کیفی و مرور نظام مند پیشینه، به تبیین مفهوم همدلی معلم با دانش آموزان آسیب دیده از خانواده می پردازد. سه روایت زیسته از زینب برزوئی (دکتری زراعت)، زهرا سلیمی (کارشناسی علوم تربیتی) و فاطمه موسوی (کارشناسی ارشد آموزش منابع انسانی) محور اصلی این پژوهش را شکل می دهند. یافته ها نشان می دهند که همدلی موثر، نیازمند «سواد آسیب»، «خودتنظیمی هیجانی» و «راهبردهای تعاملی ترمیمی» است. همچنین، عدم تشخیص به موقع این آسیب ها، زمینه ساز افت تحصیلی، انزوا و رفتارهای پرخطر در دانش آموزان می شود. در پایان، مدلی مفهومی برای تبدیل کلاس درس به فضای امن عاطفی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

آسیب پنهان خانوادگی ، همدلی ، معلم مترجم ، دانش آموز ، غفلت عاطفی