تحلیل تاثیر روش های یادگیری فعال بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف تحلیل تاثیر روش های یادگیری فعال بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان به رشته تحریر درآمده است. رویکردهای سنتی تدریس، با اتکای انحصاری به گفتار معلم و انفعال یادگیرنده، خود را در برابر تحولات شناختی، فناورانه و اجتماعی-عاطفی قرن بیست ویکم ناکارآمد نشان داده اند. یادگیری فعال به عنوان یک پارادایم پداگوژیک، دانش آموز را از جایگاه شنونده ای منفعل به کنشگری فعال، مسئولیت پذیر و مشارکت جو در فرایند دانش سازی ارتقا می دهد. در این مقاله، ابتدا مفهوم شناسی یادگیری فعال و تمایز نظری آن از آموزش سنتی مورد واکاوی قرار می گیرد؛ سپس مبانی روان شناختی و پداگوژیک آن بر پایه نظریه های ساخت گرایی، یادگیری تجربی کلب و منطقه تقریب رشد ویگوتسکی بازخوانی می شود. در ادامه، مهم ترین روش های عینی یادگیری فعال، از جمله یادگیری مسئله محور، پروژه محور، یادگیری مشارکتی، کلاس معکوس و بازی وارسازی، معرفی و تحلیل می گردند. یافته های فراتحلیل های معتبر بین المللی نشان می دهد یادگیری فعال، در مقایسه با سخنرانی محض، به طور معناداری به بهبود یادگیری عمیق، ماندگاری دانش و مهارت های حل مسئله می انجامد. در ادامه، عوامل مداخله گر و موانع اجرایی در بستر نظام آموزشی ایران بررسی و در پایان راهبردهای عملی و پژوهش های آتی پیشنهاد می شود.