بررسی سلامت روان دانش آموزان در گذار از آموزش حضوری به مجازی: چالش ها و فرصت های نوین

گذار از آموزش حضوری به آموزش مجازی، به ویژه در پی همه گیری کووید-۱۹، یکی از مهم ترین تغییرات نظام های آموزشی در سال های اخیر بود که پیامدهای گسترده ای برای تجربه تحصیلی و سلامت روان دانش آموزان به همراه داشت. این تغییر اگرچه امکان تداوم فرایند یاددهی یادگیری را در شرایط تعطیلی مدارس فراهم کرد، اما هم زمان دانش آموزان را با چالش هایی همچون کاهش تعاملات اجتماعی، افزایش زمان حضور در برابر صفحه نمایش، اختلال در الگوی خواب، فشار تحصیلی، اضطراب، احساس تنهایی، کاهش فعالیت بدنی و نابرابری در دسترسی به امکانات آموزشی مواجه ساخت. در مقابل، آموزش مجازی فرصت هایی مانند انعطاف پذیری زمانی و مکانی، دسترسی آسان تر به منابع آموزشی، افزایش استقلال یادگیرنده، امکان استفاده از شیوه های متنوع یادگیری و استمرار ارتباط آموزشی را ایجاد کرد. شواهد پژوهشی در ایران نشان می دهد که تجربه آموزش مجازی برای همه دانش آموزان یکسان نبوده و عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی، اقتصادی و فناورانه در تعیین پیامدهای روان شناختی آن نقش داشته اند. پژوهش های انجام شده در میان دانش آموزان ایرانی همچنین بر اهمیت تعامل اجتماعی، حمایت خانواده و مدرسه، کیفیت آموزش مجازی و مدیریت زمان استفاده از ابزارهای دیجیتال تاکید دارند. ازاین رو، بررسی سلامت روان دانش آموزان در گذار از آموزش حضوری به مجازی، صرفا بررسی آثار منفی فناوری نیست، بلکه مستلزم شناسایی شرایطی است که در آن فناوری می تواند به ابزاری برای حمایت از سلامت روان، افزایش تاب آوری و بهبود کیفیت یادگیری تبدیل شود. این مقاله با هدف بررسی چالش ها و فرصت های نوین این گذار و تبیین الزامات روان شناختی، آموزشی و اجتماعی آن تدوین شده است.

کلیدواژه ها:

سلامت روان ، دانش آموزان ، آموزش مجازی ، آموزش حضوری ، اضطراب تحصیلی ، سلامت روان شناختی ، فضای مجازی ، تاب آوری