ارزشیابی تکوینی و نقش آن در بهبود یادگیری

ارزشیابی تکوینی یکی از مهم ترین رویکردهای نوین ارزشیابی آموزشی است که با هدف بهبود مستمر فرایند یاددهی–یادگیری و افزایش کیفیت عملکرد تحصیلی دانش آموزان به کار گرفته می شود. برخلاف ارزشیابی پایانی که عمدتا بر سنجش نتایج یادگیری تمرکز دارد، ارزشیابی تکوینی با ارائه بازخوردهای مستمر، شناسایی نقاط قوت و ضعف فراگیران و اصلاح مداوم روش های تدریس، زمینه رشد یادگیری عمیق، پایدار و معنادار را فراهم می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ارزشیابی تکوینی در بهبود یادگیری دانش آموزان و تبیین آثار آن بر کیفیت آموزش انجام شده است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای و بررسی اسناد و منابع علمی معتبر فارسی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که اجرای صحیح ارزشیابی تکوینی موجب افزایش انگیزه تحصیلی، ارتقای مشارکت فعال دانش آموزان، تقویت خودتنظیمی، بهبود عملکرد تحصیلی، کاهش اضطراب ناشی از امتحانات، افزایش تعامل میان معلم و دانش آموز و اصلاح مستمر فرایند تدریس می شود. همچنین نتایج بیانگر آن است که موفقیت این شیوه ارزشیابی مستلزم برخورداری معلمان از دانش تخصصی، مهارت طراحی ابزارهای مناسب، ارائه بازخوردهای سازنده و حمایت مدیران و سیاست گذاران آموزشی است. بر این اساس می توان نتیجه گرفت که ارزشیابی تکوینی نه تنها یک ابزار سنجش، بلکه راهبردی آموزشی برای ارتقای کیفیت یادگیری و تحقق اهداف تعلیم و تربیت محسوب می شود و توسعه فرهنگ استفاده از آن در مدارس می تواند نقش موثری در افزایش اثربخشی نظام آموزشی ایفا کند (حسنی، ۱۳۹۸؛ شعبانی، ۱۳۹۹؛ سیف، ۱۴۰۰).

کلیدواژه ها:

ارزشیابی تکوینی ، یادگیری ، بازخورد آموزشی ، پیشرفت تحصیلی ، کیفیت آموزش ، تدریس اثربخش ، ارزشیابی آموزشی ، عملکرد تحصیلی