تحلیل چالش های روان شناختی مدیران و دبیران ومعاونان در پذیرش هوش مصنوعی برای تربیت آموزشی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف تحلیل چالش های روان شناختی مدیران، معاونان و دبیران در پذیرش و به کارگیری هوش مصنوعی در فرایند تربیت آموزشی دانش آموزان انجام شده است. گسترش ابزارهای هوش مصنوعی در مدرسه، علاوه بر فرصت های نوین آموزشی، موجب بروز نگرانی ها، تردیدها و مقاومت های روان شناختی در میان عوامل انسانی نظام آموزشی شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و به شیوه توصیفی تحلیلی انجام گرفت و داده ها از طریق مطالعه و بررسی اسناد علمی، مقاله های پژوهشی، گزارش های آموزشی و منابع مرتبط با فناوری آموزشی، روان شناسی سازمانی و مدیریت مدرسه گردآوری شد. روند پژوهش شامل شناسایی مفاهیم کلیدی، دسته بندی چالش ها، مقایسه دیدگاه های نظری و تحلیل ارتباط میان متغیرهای فردی، حرفه ای و سازمانی بود. مدل تحلیل مطالب بر پایه تحلیل مضمون شکل گرفت و مضامین استخراج شده در سه سطح چالش های فردی، حرفه ای و سازمانی بررسی شدند. یافته ها نشان داد ترس از جایگزین شدن نیروی انسانی، اضطراب ناشی از ناآشنایی با فناوری و احساس کاهش کنترل حرفه ای از مهم ترین موانع روان شناختی پذیرش هوش مصنوعی هستند. همچنین پایین بودن خودکارآمدی دیجیتال، نگرانی درباره خطاهای هوش مصنوعی و تردید نسبت به حفظ حریم خصوصی دانش آموزان، مقاومت مدیران، معاونان و دبیران را افزایش می دهد. از سوی دیگر، فشار کاری، کمبود زمان، مسئولیت پذیری در برابر خانواده ها و ابهام در پیامدهای تربیتی این فناوری، پذیرش آن را دشوارتر می سازد. نتایج نشان داد که موفقیت در بهره گیری از هوش مصنوعی صرفا به زیرساخت فنی وابسته نیست، بلکه به امنیت روانی، حمایت سازمانی، تقویت سواد دیجیتال و حفظ هویت حرفه ای کارکنان مدرسه نیز نیاز دارد. بر این اساس، آموزش تدریجی، مشارکت دادن معلمان در تصمیم گیری، ارائه حمایت مشاوره ای و ایجاد نگرش مثبت نسبت به فناوری می تواند مقاومت های روان شناختی را کاهش دهد. بنابراین، هوش مصنوعی باید به عنوان ابزاری مکمل برای توانمندسازی مدیران، معاونان و دبیران در راستای تربیت همه جانبه دانش آموزان مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، چالش های روان شناختی ، مدیران مدارس ، معاونان آموزشی ، دبیران ، پذیرش فناوری ، تربیت آموزشی دانش آموزان