نقش میانجی مدیریت زمان در رابطه بین استفاده از شبکه های اجتماعی وافت تحصیلی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی مدیریت زمان در رابطه بین استفاده از شبکههای اجتماعی و افت تحصیلی انجام شد؛ و بدین منظور تلاش گردید تا مشخص شود آیا مهارتهای مدیریت زمان میتواند بهعنوان یک متغیر واسطهای، شدت و جهت رابطه میان مصرف شبکههای اجتماعی و کاهش عملکرد تحصیلی افراد را تبیین کند یا خیر. در این پژوهش که از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی همبستگی مبتنی بر مدلیابی معادلات ساختاری بود، جامعه آماری شامل دانشآموزان/دانشجویان درگیر در فرایند یادگیری در نظر گرفته شد و نمونه موردنظر با استفاده از روش نمونهگیری در دسترس انتخاب گردید. ابزارهای گردآوری داده شامل پرسشنامههای استفاده از شبکههای اجتماعی، مدیریت زمان و افت تحصیلی بودند که پس از تایید روایی صوری و محتوایی، پایایی آنها از طریق ضریب آلفای کرونباخ بررسی و مطلوب گزارش شد. دادههای گردآوریشده در دو سطح آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار) و آمار استنباطی (همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و مدل مفروض پژوهش از طریق نرمافزارهای آماری مناسب برازش شد. نتایج نشان داد که بین استفاده از شبکههای اجتماعی و افت تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد، بهگونهای که افزایش زمان صرفشده در فضای مجازی با کاهش عملکرد تحصیلی همراه است؛ در حالی که مدیریت زمان با افت تحصیلی رابطه منفی و معناداری نشان داد. همچنین یافتههای تحلیل مسیر حاکی از آن بود که مدیریت زمان نقش میانجی معناداری در رابطه بین استفاده از شبکههای اجتماعی و افت تحصیلی ایفا میکند؛ به این معنا که بخشی از اثر مخرب شبکههای اجتماعی بر عملکرد تحصیلی از مسیر تضعیف مهارتهای برنامهریزی و نظم زمانی اعمال میشود. در مجموع میتوان نتیجه گرفت که استفاده نامناسب و بدون برنامه از شبکههای اجتماعی، از طریق تضعیف سرمایههای شناختی و زمانی، زمینهساز افت تحصیلی میشود و تقویت مهارتهای مدیریت زمان میتواند بهعنوان راهبردی پیشگیرانه اثرات منفی فضای مجازی را تعدیل کند؛ بنابراین توجه به آموزش مهارتهای خودتنظیمی و مدیریت زمان بهعنوان یکی از مولفههای اساسی برنامههای پیشگیری از افت تحصیلی در نظام آموزشی ضروری بهنظر میرسد.

کلیدواژه ها:

مدیریت زمان ، شبکه های اجتماعی ، افت تحصیلی ، نقش میانجی ، عملکرد تحصیلی ، تحلیل مسیر