از تجربه معلم تا مشارکت دانش آموز: نقش تحول دیجیتال(هوش مصنوعی) در شکل دهی به عملکرد سرمایه انسانی در مدارس متوسطه

تحول دیجیتال و گسترش کاربردهای هوش مصنوعی، ساختار و فرایندهای نظام آموزشی را با تغییرات بنیادینی مواجه ساخته است. در این میان، مدارس متوسطه به دلیل جایگاه حساس خود در شکل گیری هویت، مهارت ها، نگرش ها و شایستگی های آینده دانش آموزان، بیش از گذشته نیازمند بازاندیشی در نقش معلم، شیوه های یاددهی یادگیری و الگوهای مشارکت دانش آموزان هستند. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش تحول دیجیتال، با تاکید بر هوش مصنوعی، در شکل دهی به عملکرد سرمایه انسانی در مدارس متوسطه است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از مطالعه اسنادی و مرور منابع علمی و پژوهش های ایرانی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی، در صورت استقرار هدفمند و همراه با توانمندسازی نیروی انسانی، می تواند تجربه حرفه ای معلم را از انتقال دهنده صرف محتوا به طراح، تسهیلگر، مربی و تحلیلگر فرایند یادگیری تغییر دهد. همچنین، این فناوری می تواند از طریق شخصی سازی یادگیری، ارائه بازخورد سریع، تحلیل داده های آموزشی، طراحی فعالیت های متناسب با نیازهای فردی و افزایش فرصت مشارکت، نقش دانش آموز را در فرایند یادگیری فعال تر کند. از سوی دیگر، شواهد نشان می دهد که ورود فناوری به مدرسه به خودی خود موجب تحول نمی شود و عواملی مانند شایستگی دیجیتال معلمان، نگرش آنان، فرهنگ سازمانی مدرسه، زیرساخت فناورانه، سیاست های مدیریتی، ملاحظات اخلاقی و کیفیت تعامل انسانی، نقش تعیین کننده ای دارند. بنابراین، تحول دیجیتال زمانی می تواند به ارتقای عملکرد سرمایه انسانی منجر شود که فناوری در خدمت انسان، یادگیری و روابط تربیتی قرار گیرد و جایگزین نقش حرفه ای و عاطفی معلم نشود. نتایج پژوهش بر ضرورت حرکت از رویکرد ابزارمحور به رویکرد انسان محور در سیاست گذاری تحول دیجیتال مدارس متوسطه تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ، هوش مصنوعی ، سرمایه انسانی ، معلم ، دانش آموز ، مشارکت دانش آموزی ، مدارس متوسطه ، شایستگی دیجیتال