هوش مصنوعی روانشناسی و درمان

هوش مصنوعی در سال های اخیر به یکی از فناوری های اثرگذار بر حوزه سلامت روان و روان شناسی تبدیل شده است. توانایی این فناوری در پردازش حجم گسترده ای از داده ها، تحلیل زبان و رفتار، شناسایی الگوهای هیجانی و شناختی و ارائه خدمات شخصی سازی شده، فرصت های تازه ای را برای پیشگیری، ارزیابی، تشخیص و مداخله های روان شناختی فراهم کرده است. در کنار این ظرفیت ها، استفاده از هوش مصنوعی در روان درمانی با چالش هایی مانند حفظ محرمانگی اطلاعات، خطاهای تشخیصی، سوگیری الگوریتمی، وابستگی کاربران، کاهش تعامل انسانی و ابهام درباره مسئولیت حرفه ای همراه است. پژوهش های ایرانی نیز نشان داده اند که هوش مصنوعی می تواند در کاهش استرس، ارتقای بهزیستی روان شناختی و توسعه خدمات سلامت روان نقش داشته باشد، اما استفاده از آن نیازمند نظارت متخصصان و چارچوب های اخلاقی و حرفه ای است (رضائی، ۱۴۰۳). هدف مقاله حاضر بررسی نقش و ظرفیت های هوش مصنوعی در روان شناسی و درمان، تبیین فرصت ها و محدودیت های آن و ارائه راهکارهایی برای استفاده مسئولانه از این فناوری است. روش پژوهش، مروری تحلیلی و مبتنی بر بررسی منابع علمی و پژوهش های فارسی مرتبط با موضوع است. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی بیش از آنکه جایگزین روان شناس و روان درمانگر باشد، می تواند به عنوان ابزار مکمل برای غربالگری، پایش، آموزش، تحلیل داده، شخصی سازی مداخلات و افزایش دسترسی به خدمات روان شناختی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، روان شناسی ، روان درمانی ، سلامت روان ، درمان دیجیتال ، چت بات ، تشخیص روان شناختی ، فناوری های هوشمند