شناسایی شایستگی های نوین معلمان برای تعامل موثر با عوامل هوشمند آموزشی

ظهور عوامل هوشمند آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی، نظام های آموزشی را با تحولی بنیادین در نقش و کارکرد معلم مواجه ساخته است. این پژوهش با هدف شناسایی شایستگی های نوین موردنیاز معلمان برای تعامل موثر با این عوامل انجام شده است. با بهره گیری از روش فراتحلیل کیفی و تحلیل محتوای اسناد معتبر بین المللی از جمله چارچوب شایستگی هوش مصنوعی یونسکو (۲۰۲۴) و پژوهش های پیشین، چارچوبی جامع از شایستگی ها ارائه می شود. یافته ها نشان می دهد که شایستگی های نوین در پنج حوزه اصلی قابل طبقه بندی است: سواد هوش مصنوعی (درک مفاهیم و کاربردها)، شایستگی های اخلاقی (عدالت، حریم خصوصی و شفافیت)، شایستگی های آموزشی-طراحی (طراحی یادگیری مبتنی بر هم افزایی انسان-هوش مصنوعی)، شایستگی های داده محور (سواد تحلیلی و تفسیری داده) و شایستگی های هویتی-ذهنیتی (ذهنیت انسان محور و پذیرش نقش تسهیل گری). این شایستگی ها در سطوح مختلف از «کسب» تا «آفرینش» قابل توسعه هستند. نتایج بر ضرورت بازطراحی برنامه های تربیت معلم و توسعه حرفه ای مبتنی بر رویکرد تلفیقی «ابزار و ذهنیت» تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

شایستگی های معلمی ، عوامل هوشمند آموزشی ، هوش مصنوعی در آموزش ، سواد هوش مصنوعی ، هم افزایی انسان-هوش مصنوعی ، تربیت معلم