ارتقای انگیزش درونی و مشارکت فعال دانش آموزان کم تحرک در کلاس های تربیت بدنی مبتنی بر نظریه خودتعیین گری

کاهش مشارکت دانش آموزان کم تحرک در فعالیت های بدنی مدرسه یکی از چالش های مهم تربیت بدنی در دوره های مختلف است. برخی دانش آموزان به دلیل تجربه های ناموفق قبلی، احساس ناتوانی، ترس از قضاوت همسالان، یکنواختی فعالیت ها یا شیوه های کنترل گرایانه تدریس، علاقه و انگیزه کافی برای حضور فعال در کلاس تربیت بدنی ندارند. نظریه خودتعیین گری، با تاکید بر سه نیاز روان شناختی بنیادین خودمختاری، شایستگی و ارتباط، چارچوب مناسبی برای تحلیل و اصلاح این وضعیت فراهم می کند. بر اساس این نظریه، زمانی که محیط آموزشی نیازهای روان شناختی دانش آموزان را حمایت می کند، انگیزش درونی، مشارکت فعال، لذت از فعالیت بدنی و تداوم رفتارهای سالم افزایش می یابد. مقاله حاضر با رویکرد علمی کاربردی، اصول نظریه خودتعیین گری را در آموزش تربیت بدنی بررسی و الگویی اجرایی برای افزایش مشارکت دانش آموزان کم تحرک ارائه می کند. در این الگو، معلم با فراهم کردن حق انتخاب محدود و هدفمند، طراحی فعالیت های متناسب با سطوح مختلف توانایی، ارائه بازخورد اطلاعاتی، ایجاد فضای امن و غیررقابتی، استفاده از فعالیت های گروهی و مشارکت دادن دانش آموزان در هدف گذاری و ارزشیابی، زمینه ارضای نیازهای روان شناختی آنان را فراهم می سازد. همچنین، راهکارهایی برای شناسایی دانش آموزان کم تحرک، طراحی جلسات آموزشی، ارزشیابی تکوینی و پیگیری تغییرات انگیزشی پیشنهاد شده است. شواهد پژوهشی نشان می دهد که حمایت از خودمختاری و ایجاد جو انگیزشی مثبت می تواند با افزایش انگیزش خودتعیین شده و فعالیت بدنی دانش آموزان ارتباط داشته باشد؛ بااین حال، اجرای این الگو باید با توجه به ویژگی های فرهنگی، امکانات مدرسه، تفاوت های فردی و شرایط جسمانی دانش آموزان انجام شود.

کلیدواژه ها:

نظریه خودتعیین گری ، انگیزش درونی ، مشارکت فعال ، دانش آموزان کم تحرک ، تربیت بدنی مدرسه ، حمایت از خودمختاری