تاثیر روش های تدریس فعال بر مشارکت دانش آموزان

مشارکت دانش آموزان در فرایند یاددهی یادگیری یکی از شاخص های اساسی کیفیت آموزش و زمینه ساز تحقق یادگیری عمیق، معنادار و پایدار است. در الگوهای سنتی آموزش، بخش عمده فعالیت کلاس بر انتقال اطلاعات از سوی معلم متمرکز است و دانش آموز غالبا در جایگاه دریافت کننده مطالب قرار می گیرد؛ در حالی که روش های تدریس فعال با انتقال بخشی از مسئولیت یادگیری به دانش آموز، زمینه تعامل، پرسشگری، همکاری، حل مسئله، تجربه و تولید دانش را فراهم می کنند. هدف مقاله حاضر بررسی تاثیر روش های تدریس فعال بر مشارکت دانش آموزان و تبیین سازوکارهایی است که از طریق آن ها می توان میزان درگیری شناختی، عاطفی، رفتاری و اجتماعی آنان را در کلاس افزایش داد. این پژوهش با رویکرد مروری تحلیلی و با استفاده از مطالعه منابع و اسناد علمی فارسی انجام شده است. یافته های بررسی نشان می دهد روش هایی همچون یادگیری مشارکتی، تدریس اکتشافی، حل مسئله، پروژه محوری، بحث گروهی، ایفای نقش، بارش فکری و آموزش مبتنی بر فعالیت می توانند فرصت بیشتری برای حضور فعال دانش آموزان در کلاس ایجاد کنند. این روش ها با کاهش یک سویه بودن فرایند تدریس، افزایش تعامل میان دانش آموزان و معلم، ایجاد فرصت برای بیان دیدگاه ها، تقویت احساس مسئولیت و فراهم کردن تجربه موفقیت، زمینه افزایش مشارکت دانش آموزان را فراهم می سازند. بررسی منابع نشان می دهد اثربخشی تدریس فعال به نحوه طراحی فعالیت ها، مهارت معلم، شرایط کلاس، تناسب روش با محتوای آموزشی و ویژگی های یادگیرندگان وابسته است. بنابراین، استفاده هدفمند و متناسب از روش های تدریس فعال می تواند به عنوان یکی از راهبردهای موثر برای تبدیل کلاس درس از محیطی انتقال محور به محیطی تعاملی، پویا و یادگیرنده محور مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

روش های تدریس فعال ، مشارکت دانش آموزان ، یادگیری فعال ، یادگیری مشارکتی ، تعامل کلاسی ، دانش آموزمحوری ، فرایند یاددهی یادگیری