استفاده از مصالح بازیافتی در پروژه های عمرانی

پژوهش حاضر با هدف بررسی امکان و الزامات استفاده از مصالح بازیافتی در پروژه های عمرانی ایران انجام شده است. افزایش حجم پسماندهای ساختمانی، محدودیت منابع طبیعی، هزینه های ناشی از دفع غیراصولی نخاله ها و ضرورت حرکت به سوی توسعه پایدار، توجه به بازیافت و بازاستفاده از مصالح را به یک ضرورت فنی، اقتصادی و زیست محیطی تبدیل کرده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی با رویکرد ترکیبی است. داده ها از طریق مطالعه اسناد و منابع علمی، پرسشنامه و مصاحبه نیمه ساختاریافته با متخصصان حوزه عمران و ساخت وساز گردآوری شد و با استفاده از روش های آماری و تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان داد که مصالح بازیافتی، به ویژه در کاربردهای غیرسازه ای، زیرسازی و راه سازی، از ظرفیت فنی قابل قبولی برخوردارند و می توانند به کاهش برداشت از منابع طبیعی، کاهش حجم پسماندهای ساختمانی و کاهش آثار زیست محیطی پروژه ها کمک کنند. همچنین، بعد زیست محیطی در میان ابعاد بررسی شده از اولویت بالاتری برخوردار بود. با وجود این، نبود استانداردهای فنی جامع، ضعف زیرساخت های تفکیک و فرآوری پسماند، نگرانی درباره کنترل کیفیت، فقدان مشوق های اقتصادی و ابهام در ضوابط اجرایی و قراردادی، مهم ترین موانع گسترش استفاده از این مصالح شناخته شد.در نتیجه، توسعه کاربرد مصالح بازیافتی مستلزم تدوین استانداردهای ملی، تقویت نظارت کیفی، ایجاد مشوق های اقتصادی، اجرای پروژه های پایلوت و اصلاح سازوکارهای قانونی و اجرایی است.

کلیدواژه ها:

مصالح بازیافتی ، پروژه های عمرانی ، پسماندهای ساختمانی ، اقتصاد چرخشی ، توسعه پایدار ، مدیریت پسماند