اثربخشی برنامه های مداخله ای معاونت آموزشی بر بهبود اشتیاق تحصیلی دانش آموزان در معرض ترک تحصیل

پدیده ترک تحصیل به عنوان یکی از چالش های جدی نظام های آموزشی، پیامدهای گسترده فردی، اجتماعی و اقتصادی به همراه دارد. دانش آموزان در معرض ترک تحصیل غالبا با کاهش چشمگیر اشتیاق تحصیلی در ابعاد رفتاری، عاطفی و شناختی مواجه هستند که این امر افت عملکرد، غیبت های مکرر و نهایتا خروج زودهنگام از مدرسه را تسریع می کند. در این میان، معاونت آموزشی مدارس به دلیل ارتباط مستقیم با دانش آموزان، نظارت بر فرایند یاددهی-یادگیری و ظرفیت طراحی مداخلات پیشگیرانه، می تواند نقش تعیین کننده ای در بازیابی و تقویت اشتیاق تحصیلی ایفا نماید. پژوهش حاضر با هدف تحلیل اثربخشی برنامه های مداخله ای معاونت آموزشی بر بهبود اشتیاق تحصیلی دانش آموزان در معرض ترک تحصیل و با استفاده از روش کتابخانه ای و مرور نظام مند ادبیات نظری و تجربی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که مداخلات چندبعدی شامل برنامه های منتورینگ تحصیلی، مشاوره های انگیزشی فردی و گروهی، آموزش مهارت های مطالعه و خودتنظیمی، جلسات ارتباط با خانواده و نیز طراحی برنامه های جبرانی و غنی سازی آموزشی، از جمله موثرترین راهبردهای قابل اجرا توسط معاونت های آموزشی محسوب می شوند. همچنین نتایج حاکی از آن است که تلفیق رویکردهای مبتنی بر حمایت عاطفی، تقویت احساس تعلق به مدرسه و افزایش خودکارآمدی تحصیلی، بیشترین تاثیر را بر بازیابی اشتیاق تحصیلی، به ویژه در بعد عاطفی و شناختی دارد. با این حال، اثربخشی پایدار این مداخلات مستلزم تداوم برنامه ها، آموزش تخصصی عوامل اجرایی و مشارکت فعال معلمان و اولیاست. در پایان، ضمن ارائه الگویی مفهومی برای طراحی مداخلات اثربخش، پیشنهادهایی کاربردی برای ارتقای عملکرد معاونت های آموزشی و رهنمودهایی برای پژوهش های آتی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

اشتیاق تحصیلی ، ترک تحصیل ، معاونت آموزشی ، برنامه های مداخله ای ، دانش آموزان در معرض خطر