ارتقای هوش اجتماعی و مهارت های ارتباطی دانش آموزان از طریق تبدیل زنگ تفریح به زمان رشد مهارت

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش زنگ تفریح در ارتقای هوش اجتماعی و مهارت های ارتباطی دانش آموزان و تبدیل آن از یک زمان آزاد و بدون برنامه به فرصتی برای رشد مهارت های فردی و اجتماعی انجام شد. مسئله اصلی پژوهش آن است که در بسیاری از مدارس، زنگ تفریح صرفا به عنوان زمان استراحت یا تخلیه انرژی تلقی می شود، در حالی که این زمان می تواند بستری مناسب برای یادگیری تعامل اجتماعی، تقویت همدلی، افزایش همکاری و کاهش تعارض های بین فردی باشد. روش پژوهش از نوع اقدام پژوهی و با رویکرد آمیخته کمی و کیفی انجام شد. در بخش کمی، از پرسشنامه هوش اجتماعی و مهارت های ارتباطی و در بخش کیفی، از مشاهده نظام مند و مصاحبه نیمه ساختاریافته استفاده شد. جامعه مورد مطالعه شامل دانش آموزان یک واحد آموزشی بود که طی یک دوره هشت هفته ای در برنامه «زنگ رشد مهارت» مشارکت داشتند. یافته ها نشان داد که اجرای فعالیت های هدفمند در زنگ تفریح، موجب بهبود معنادار در مهارت های ارتباطی، افزایش همدلی، تقویت مشارکت گروهی و کاهش تنش ها و تعارض های میان دانش آموزان شده است. همچنین نتایج حاکی از آن بود که نقش فعال و هدایت گر معلمان و مربیان در این فرایند، تاثیر مهمی در موفقیت برنامه دارد. بر اساس نتایج این پژوهش، می توان گفت که بازتعریف زنگ تفریح به عنوان بخشی از فرایند تربیتی مدرسه، راهکاری کم هزینه، عملی و موثر برای بهبود جو اجتماعی مدرسه و پرورش دانش آموزانی مسئولیت پذیر، همدل و دارای توانایی تعامل سازنده است.

کلیدواژه ها:

زنگ تفریح ، هوش اجتماعی ، مهارت های ارتباطی ، دانش آموزان ، اقدام پژوهی ، تعامل اجتماعی ، مدرسه