نقش وسواس فکری- عملی والدین در شکل گیری طرحواره فرزندان و راهکارهای پیشنهادی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش وسواس فکری-عملی والدین در شکل گیری طرحواره های ناسازگار اولیه فرزندان و ارائه راهکارهای پیشنهادی انجام شد. مسئله اصلی این پژوهش آن است که اختلال وسواس فکری-عملی والدین، فراتر از یک مشکل فردی، می تواند از طریق الگوهای تعاملی، سبک فرزندپروری، فضای هیجانی خانواده و انتقال غیرمستقیم نگرش ها و باورهای ناکارآمد، بر ساخت شناختی و هیجانی فرزندان اثر بگذارد. روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی و با هدف کاربردی بود. در این چارچوب، با تکیه بر مبانی نظری و شواهد پژوهشی داخلی و خارجی، رابطه میان نشانه های وسواس والدین و شکل گیری برخی از طرحواره های ناسازگار اولیه در فرزندان تحلیل شد. یافته ها نشان داد که وسواس فکری-عملی والدین با افزایش احتمال شکل گیری طرحواره هایی مانند رهاشدگی، بی اعتمادی، نقص و شرم، آسیب پذیری نسبت به ضرر، معیارهای سختگیرانه، بازداری هیجانی و اطاعت در فرزندان همراه است. همچنین نتایج بیانگر آن بود که متغیرهایی مانند سبک فرزندپروری، کنترل گری افراطی، اضطراب مزمن خانوادگی و محدودیت در ابراز هیجان، در این رابطه نقش واسطه ای دارند. بر اساس نتایج، می توان نتیجه گرفت که وسواس فکری-عملی والدین می تواند زمینه ساز انتقال بین نسلی الگوهای ناسازگار شناختی و هیجانی باشد و در صورت نبود مداخله مناسب، سلامت روان فرزندان را در بلندمدت تحت تاثیر قرار دهد. از این رو، توجه به مداخلات خانواده محور، آموزش شیوه های فرزندپروری سالم، و شناسایی زودهنگام الگوهای ناسازگار در خانواده های درگیر با وسواس، ضرورتی مهم در حوزه پیشگیری و درمان به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

وسواس فکری-عملی والدین ، طرحواره های ناسازگار اولیه ، فرزندان ، سبک فرزندپروری ، انتقال بین نسلی ، سلامت روان خانواده