اقدام پژوهی : بررسی تاثیر توانمندسازی معلمان در استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی بر کیفیت تدریس در دوره ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر توانمندسازی معلمان دوره ابتدایی در استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی بر کیفیت تدریس در مدرسه ابتدایی انجام شده است. رویکرد پژوهش، اقدام پژوهی با چهار چرخه برنامه ریزی، اقدام، مشاهده و بازاندیشی بود. جامعه پژوهش شامل کلیه معلمان دوره ابتدایی مدرسه مورد نظر و نمونه پژوهش شامل تعدادی از معلمان پایه های دوم تا چهارم بود که به صورت هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه محقق ساخته برای سنجش دانش، مهارت و نگرش معلمان، چک لیست مشاهده تدریس، مصاحبه نیمه ساختاریافته با معلمان، گزارش های خودارزیابی معلمان و برگه های بازخورد دانش آموزان بود. برنامه توانمندسازی در قالب چهار کارگاه سه ساعته شامل آشنایی با مفاهیم پایه هوش مصنوعی، آموزش عملی ابزارهای تولید محتوا، طراحی تمرین و ارزشیابی هوشمند و طراحی آموزشی با هوش مصنوعی اجرا شد. داده ها در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون جمع آوری و با روش های آمار توصیفی و تحلیل محتوای کیفی تحلیل گردید. یافته ها نشان داد که پس از مداخله، دانش معلمان درباره مفاهیم و کاربردهای هوش مصنوعی از میانگین ۱.۵ به ۴.۱ از ۵ افزایش یافت. مهارت های عملی آن ها در استفاده از چت بات های آموزشی، تولید محتوای تصویری و طراحی تمرین های شخصی سازی شده به طور معناداری بهبود پیدا کرد. نگرش معلمان نسبت به کارآمدی هوش مصنوعی در آموزش از ۲.۵ به ۴.۴ ارتقا یافت. مشاهدات کلاسی نیز حاکی از افزایش تنوع روش های تدریس، بهبود کیفیت محتوای آموزشی، شخصی سازی یادگیری و ارائه بازخورد به موقع به دانش آموزان بود. همچنین رضایت دانش آموزان از کلاس درس از ۶۵ درصد به ۸۵ درصد افزایش یافت. معلمان گزارش کردند که استفاده از هوش مصنوعی در طراحی آموزشی، زمان آماده سازی آن ها را کاهش داده و اعتماد به نفس حرفه ای آن ها را افزایش داده است. از چالش های شناسایی شده می توان به محدودیت دسترسی به اینترنت، کمبود تجهیزات، نیاز به زمان بیشتر برای تمرین و نگرانی های اخلاقی اشاره کرد. نتیجه گیری کلی نشان می دهد که توانمندسازی معلمان در حوزه هوش مصنوعی تاثیر مثبت و معناداری بر کیفیت تدریس دارد و به شرط تامین زیرساخت ها و آموزش مستمر، می تواند تحولی اساسی در آموزش ابتدایی ایجاد کند. پیشنهاد می شود برنامه های توانمندسازی به صورت منظم ادامه یابد، شبکه همیاری معلمان تشکیل شود و نظام ارزشیابی مستمر برای پایش تاثیر این فناوری طراحی گردد.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، توانمندسازی معلمان ، هوش مصنوعی ، کیفیت تدریس ، دوره ابتدایی